Karayolları yol ağı sınıflandırması ve Çorlu örneğinde sınıflandırma değerlendirmesi

Gerek kentsel alanlarda, gerek kent-dısı kırsal alanlarda ulasım sisteminin düzenli islemesi ve seyahat taleplerinin doğru yönlendirilmesi için belli bir hiyerarsiye göre düzenlenmesi ve tasıdıkları trafik hacmine, geometrik özelliklerine ve üstlendiği fonksiyona göre, belirli amaç ve standartlarda, hiyerarsik olarak sınıflandırılması gerekmektedir. Bu hiyerarside de, iki sehri birbirine bağlayan otoyol ile konut alanı içindeki sokağın üstlendiği islev birbirinden farklı olmalıdır. Gelismis ülke kentlerinde, planlı yerlesimler ulasım sisteminin de planlı bir sekilde gelisimini gerekli kılmıs, hiyerarsik sınıflandırmanın sistematik bir yaklasımla olusturulmasının zorunluluğu ortaya çıkmıstır. Ülkemizde farklı kurum ve kuruluslar tarafından kentiçi ve kentdısı ulasım sisteminin düzenlenmesinde farklı yaklasımlara rastlanmaktadır. Uluslararası seyahatin bir parçası olarak devam eden ve kentler arası seyahatin belkemiğini olusturan otoyol ve devlet yolu sistemi hızla gelismektedir. Bu yollara entegre olan kentiçi anayollar, cadde ve sokaklar ülkemiz kentlerinin yol ağını olusturmaktadır. Ülkemizde, çesitli sınıflardaki bu yollar, farklı kurumların sorumluluğunda olup, yetki ve hiyerarsi karmasası yasanmakta ve bunun sonucunda da ulasım planlamasında bütüncül bir yaklasım sergilenememektedir. Bu tezin amacı; bir yerlesimin imar planını hazırlayan sehir plancıları ile ulasım planını yapan plancılara ısık tutması açısından, Türkiye ve farklı ülkelerden kurum veya kisilerin ulasım sınıflandırması kavramına bakıslarını ortaya koymak ve değerlendirmektir. Bu amaçla; konum, yol kenarı yapılasması ve ilgili tasarım fonksiyonunun bir birlesimi olan yol sınıfı grupları, kullanma karakterine, trafik hacmine bağlı yol sınıflandırmaları ile fonksiyonel yol sınıfları detaylı olarak incelenmistir. Yapılan detaylı incelemelerden elde edilen bilgiler de kullanılarak, Çorlu kentsel alanında, mevcut yol ağının sınıflandırması ile eski ve yeni imar planları ile düzenlenen yol ağlarında ortaya çıkan yol sınıflandırması mevcut veriler ve projeksiyon verileri ile değerlendirilmistir. Çalısmada, kavramsal bölümlerde, yurtdısında ve ülkemizdeki karayolu sınıflandırma çesitlerinin literatür arastırması yapılmıs, uygulama kısmında ise, Çorlu kentsel alanına ait hazırlanmıs imar planları ve mevcut verilerin Arcview programında islenerek niceliksel verilere dönüstürülmesi ve kıyaslanmasını esas alan bir yöntem izlenmistir. Bu çalısmanın sonucunda, Çorlu örneği esas alınarak, ülkemiz kentlerinin planlanması asamasında yol ağı olusturulurken, sınıflandırma kavramının ne sekilde anlasıldığı ve mevcut durumla kıyaslandığında ne kadar yeterli bir yol ağının olusturulduğunun ortaya çıkartılmasına çalısılmıstır. Anahtar kelimeler: yol sınıflandırması, yol hiyerarsisi, fonksiyonel sınıflandırma, yol ağı