Karbon tetraklorüre bağlı oluşan akciğer hasarında desferal'in koruyucu etkisi

Karbon tetraklorür (CCl₄) serbest radikal üretimi vasıtasıyla hücresel hasar biçimlendirerek, insan ve hayvanlarda oksidatif strese neden olan kimyasal bir ajandır. Desferal markasıyla bilinen Deferoksamin (DFO), Streptomyces pilosus mantarı tarafından salgılanan bir trihidroksamik asit siderofor olarak bilinir ve antioksidan özelliklere sahiptir. Çalışmamızda CCl₄'e bağlı oluşan akciğer hasarında Desferal'in koruyucu etkisi araştırılmıştır. Çalışmada 8 haftalık, 150-200 gram ağırlığında, 40 adet Wistar albino türü dişi sıçanlar kullanıldı ve 4 deney grubu oluşturuldu. Kontrol grubuna 3 hafta boyunca günaşırı olarak 0,5 ml/kg dozunda zeytinyağı intraperitoneal olarak uygulandı. DFO grubuna salin (SF) içerisinde çözündürülmüş DFO, 3 hafta boyunca günde bir kez 100 mg/kg dozunda intraperitoneal olarak uygulandı. CCl₄ grubuna 1:1 oranında zeytinyağında çözünmüş CCl₄, 3 hafta boyunca her gün 0,5 ml/kg dozunda intraperitoneal olarak uygulandı. Tedavi grubu için: CCl₄ 3 hafta boyunca her gün 0,5 ml/kg dozunda intraperitoneal olarak ve DFO 3 hafta boyunca her gün 100 mg/kg dozunda intraperitoneal olarak uygulandı. 3 haftanın sonunda tüm denekler ketamin ve ksilazin ile anestezi edilerek sakrifiye edilmiş olup akciğer dokuları alınmıştır. Deneklerden alınan sağ akciğer dokularına H&E, PAS ve Masson Trikrom boyamaları uygulanmış olup akciğerin genel morfolojisi bu boyamalarla belirlenmiştir. H&E boyalı preparatlarda septum kalınlığı, vakuolizasyon alveolar makrofaj, perialveoler hemoraji ve interstisyel inflamatuar hücre reaksiyonu açısından değerlendirilip 0-3 arasında skorlanmıştır. TNF-α, Bax, IL-1β ve Kaspaz 9 aracılığıyla da immünohistokimyasal incelemeler yapılmıştır. Deneklerden alınan sol akciğer dokuları ise biyokimyasal analizleri için kullanılmış olup MDA, CAT ve GPx düzeyleri incelenmiştir. Yapılan histopatolojik, immünohistokimyasal ve biyokimyasal analizler sonucunda, karbon tetraklorüre bağlı oluşan akciğer hasarında Desferal'in anti-inflamatuar, antiapoptotik ve antioksidan özellikleri vasıtasıyla koruyucu etkiye sahip olduğu gözlemlenmiştir.