Karotı̇s arter stenozunda stent uygulaması regı̇onel anestezı̇ ı̇le selektı̇f şant kullanılarak yapılan karotı̇s endarterektomı̇ye alternatı̇fmı̇ dı̇r?

Serobrovasküler hastalıklar; risk faktörlerinin azaltılma çalışmaları ile özellikle gelişmiş ülkelerde sıklığında düşme izlensede hala erişkinlerde koroner arter hastalığı ve kanserden sonra önemli bir morbidite ve mortalite sebebidir.Toplum sağlığını ilgilendiren önemli bir sorun olarak güncelliğini korumaktadır. Buna mütakip yapılan çalışmalarda elde edilen sonuçlar ile yeni tedavi stratejileri geliştirme ve uygulama imkanı olmaktadır. Tüm inmelerin en önemli sebebini, karotis arterlerin aterosklerotik hastalığı oluşturmaktadır. İnternal karotis arter (İKA) darlıkları iskemik inmenin önemli nedenlerinden biridir. İnternal karotis arter darlığı sıklığı 6. dekatta %0.5 iken, 80 yaşın üzerinde %10 ulaşmaktadır.North America Symptomatic Carotid Endarterectomy Trial (NASCET) ve European Carotid Surgery Trial (ECST) çalışmalarında: %70 üzerindeki semptomatik İKA darlıklarında iskemik beyin felcinin önlenmesi açısından endarterektominin medikal tedaviye üstün olduğu gösterilmiştir.Teknolojik gelişmelere paralel olarak, balon anjiyoplasti ve stent kullanımı karotis endarterektomiye alternatif olarak ortaya çıkmıştır. Son yıllarda yapılan çalışmalarda endovasküler tedavinin karotis endarterektomiye eşdeğer, hatta ondan daha üstün olduğu bildirilmektedir. Karotid endarterektomi günümüzde extrakranial karotis hastalıklarının tedavisinde standart yöntem olarak kabul edilmektedir. Son 20 yılda anjioplasti ile başlayıp stent uygulamaların da eklenmesiyle giderek artış gösteren minimal invaziv endovasküler teknikler giderek daha sık kullanılmaya başlanmıştır.Yaptığımız çalışmada regionel anestezi altında selektif şant kullanılarak karotis endarterektomi yapılmış 82 hastanın sonuçları ile karotis artere stent uygulanan 39 hastanın sonuçları karşılaştırıldı. Her iki grub da demografik olarak belirgin farklılık yoktu, hastalar işlem sonrası komlikasyonlar majör SVO minör SVO yoğun bakım kalış süreleri antikoagulasyon tedavi farklılıkları mortalite tedavi maliyeti yönünden irdelendi. Minör SVO' nun stent grubunda anlamlı yüksek olduğu mortalitenin anlamlı yüksek olduğu tedavi maliyetlerinin anlamlı yüksek olduğu tesbit edildi.Günümüzde endovasküler tedavi endüstriyel gelişmeye parelel olarak yeni stent ve filtre tipleri ile özellikle reküren İKA stenozu ve boyuna radyasyon tedavisi almış hastalarda tercih sebebi olabilecekken regionel anestezi altında ve şant kullanılmadan yapılan karotis endarterektomi stent tedavisi ile kıyaslandığında hala çok daha güvenli çok daha ucuz mortalitesi ve morbiditesi çok daha düşük seçkin bir tedavidir. Semptomatik ve asemptomatik İKA stenozunun modern ve kompetan tedavisi söz konusu olduğunda karotis endarterektomi; güvenirlik, etkinlik, hız maliyet hesabı yapıldığında talepleri karşılamaktadır.