Karyağdı armut (Pyrus communis L.) çeşidinde gibberellik asit (GA3) ve oksalik asit (OA) uygulamalarının meyve kalitesi üzerine etkileri

Bu çalışma 2022, 2023 yıllarında, Antalya ilinin, Korkuteli ilçesinde BA 29 anacı üzerine aşılı 7 yaşındaki Karyağdı armut çeşidi ile kurulmuş bir kapama bahçede yürütülmüştür. Araştırma Korkuteli ilçesine özgü bu çeşidin tanınırlılığını artırmak, kalite parametrelerinde iyileşme sağlayarak pazarda ve ihracattaki payının artırılması amacıyla yapılmıştır. Deneme tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü ve her tekerrürde 1 ağaç olacak şekilde kurulmuştur. Denemede Karyağdı armut çeşidine ait ağaçlara hasat öncesi dönemde Gibberellik Asit (GA3) (25 ppm) ve Oksalik Asitin (OA) farklı dozları [1 mM (0.09g/L), 2mM (0.18g/L), 3mM (0.27g/L) ve 4 mM (0.36g/L)] uygulanmış ve meyve kalite parametreleri üzerine etkileri incelenmiştir. 'Karyağdı' armut çeşidine ait ağaçlarda 2022 ve 2023 deneme yıllarında denemeden bağımsız olarak fenolojik gözlemler (tomurcuk kabarması, tomurcuk patlaması, ilk çiçeklenme, tam çiçeklenme, çiçeklenme sonu ve hasat zamanları) gerçekleştirilmiştir. Derimi yapılan meyvelerde pomolojik ölçümler (Meyve ağırlığı, meyve eni, meyve boyu, meyve kabuk rengi ve meyve eti sertliği) yanında meyve öneklerinden elde edilen meyve suyunda ise, biyokimyasal içerik analizleri (titre edilebilir asitlik; TEA, pH, suda çözünebilir kuru madde miktarı; SÇKM, C vitamini, toplam antioksidan aktivite, toplam fenolik madde miktarı ve toplam antosiyanin miktarı) yapılmıştır. Elde edilen fenolojik gözlemlere ait değişimler 2022-2023 deneme yıllarında; sırasıyla tomurcuk kabarması 18 Mart-20 Mart, tomurcuk patlaması 25 Mart-29 Mart, çiçeklenme başlangıcı 14 Nisan-6 Nisan, tam çiçeklenme 22 Nisan-17 Nisan, çiçeklenme sonu 28 Nisan-26 Nisan, hasat zamanı ise 4 Ekim-11 Ekim tarihlerinde meydana gelmiştir. Araştırmada; meyve ağırlığı, meyve en ve boy değerleri açısından 3 mM OA uygulamasından istatisti olarak farklılık olmamasına rağmen kontrol grubuna göre bir miktar daha yüksek değerler elde edilmiştir. Çalışmada en yüksek C Vitamini değeri sırasıyla 3 mM OA (10.3 mg/100g), 25 ppm GA3 (8.6 mg/100g), kontrol (8.3 mg/100g); toplam fenolik madde miktarı 3mM OA (182 mg GAE/100 g), 25 ppm GA3 (134 mg GAE/100 g) ve kontrol uygulmasında (128 mg GAE/100 g); antioksidan aktivite 3 mM OA (2.91 mmol/kg), 25 ppm GA3 (2.40 mmol/kg) ve kontrol uygulamasında (2.49 mmol/kg); toplam antosiyanin miktarı ise 3 mM OA (10.17 mg/100 g), 25 ppm GA3 (8,36 mg/100 g) ve kontrol uygulamasından (8.24 mg/100 g) elde edilmiştir. 3 mM OA uygulamasının en etkili uygulama olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak 'Karyağdı' armut çeşidinde meyve kalitesini arttırıcı tüm olumlu etkileri nedeniyle 3 mM OA uygulamasının önemli olabileceği sonucuna varılmıştır.