Kaynak tabanlı yönetim modelinin rekabetçi üstünlükler açısından incelenmesi ve Ford Otosan, Tusaş, Graham ve Toprak Seramik işletmelerinde niteliksel bir araştırma

Kaynak tabanlı yönetim modeli, rekabetçi çevrede isletme kaynaklarının isletme performansını nasıl etkiledigini açıklamaya çalısmaktadır. Bu model, yöneticilerin bazı isletmelerin digerlerine oranla temel yeteneklerini ve farklılastırma stratejilerini kullanmada neden daha basarılı olduklarını analiz edebilmesi için hem isletme içi analizini hem de dıs çevre analizini bütünlestirmektedir. Kaynak tabanlı yönetim modeli, rekabetçi üstünlügün nasıl elde edildigi ve bu üstünlügün nasıl korunduguna dair güçlü bir teorik yapı sunmaktadır. Dinamik ve rekabetçi çevrede gerçek rekabetçi üstünlük kaynagı, isletmenin endüstri yapısında degisikliklere neden olan sürekli çevresel degisikliklere karsılayabilmesini saglayan örgütsel yetenekleri tarafından belirlenmektedir. Rekabetçi üstünlük, stratejik yeteneklerin tanımlanması, gelistirilmesi ve korunması ile elde edilebilmektedir. Rekabetçi üstünlügün ve üstün performansın elde edilmesi ve korunması, isletmenin rakiplerine üstün gelmesine olanak saglayan temel (stratejik) kaynak ve yeteneklerin bir islevidir. Kaynak tabanlı yönetim modeli, rekabetçi üstünlügün kaynakların essiz bilesiminden elde edilecegini ileri sürmektedir. Rekabetçi üstünlük yaratamaya olanak saglayan kaynakların sahip olması gereken özelliklerle ilgili olarak birçok sınıflandırma olmakla birlikte, bu kaynakların özelliklerini dört temel grupta toplamaktadır: (1) kaynak deger yaratabilmelidir, (2) kaynak nadir olmalıdır, (3) rakipler tarafından taklit edilmesi güç ya da olanaksız olmalıdır, (4) kaynak, diger kaynak türleriyle ikame edilememelidir. sletmeler, rekabetçi çevrede varlıklarını sürdürebilmek için yeni stratejik kaynaklar ve yetenekler gelistirmek zorundadır. sletmeler sahip oldukları temel kaynaklar ve yetenekler aracılıgıyla, pazardaki degisimlere en kısa sürede uyum saglayabilmekte, kendisini rakiplerinden farklılastırabilmekte ve bunun sonucunda ise örgütsel performansını artırabilmektedir. Bu çalısmada kaynak tabanlı yönetim modelinin ?rakip isletmelerinin ulasamadıgı özel kaynak ve yeteneklere sahip olan isletmeler, sürdürülebilir rekabetçi üstünlük elde etmektedir? seklinde ifade edilen temel görüsünün dogrulugu sınanmak amacı ile Ford Otosan, TUSAS, Graham sletmesi ve Toprak Seramik sletmelerinde niteliksel bir arastırma yapılmıstır. Bunun sonucunda ise yüksek yenilikçi kapasiteye sahip olan, degisime açık ve yalın örgüt yapısına sahip olan isletmelerin sürdürülebilir rekabetçi üstünlük elde ettikleri saptanmıstır.