Keban Baraj Gölü tatlısu istakozlarının (Astacus laptodactylus esch., 1823) et verimi ve kimyasal bileşimi üzerine araştırmalar

ÖZET Yüksek Lisans Tezi KEBAN BARAJ GOLÜ TATLI SU ISTAKOZLARININ (Astacus leptodactylus ESCH., 1823 ) ET VERİMİ ve KİMYASAL BİLEŞİMİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR Ayşe GÜREL Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Anabilim Dalı 1998, Sayfa: 60 Bu çalışmada, Keban Baraj Gölü'nde avlanan Astacus leptodactylus ( ESCH., 1823 ) kerevit türünün et verimi ve kimyasal kalitesi incelenmiştir. Araştırma, Ekim 1996 ile Eylül 1997 tarihleri arasında yapılmış olup analizlerde toplam 282 kerevit örneği (147 dişi, 135 erkek ) kullanılmıştır. Astacus leptodactylus ( ESCH., 1823 ) kerevit türünde yıllık ortalama et verimi, dişilerde % 17.49 ± 3.70 erkeklerde ise % 18.33 ± 2.30 değerinde saptanmıştır. Hem dişi hem de erkek kerevitlerde abdomen et verimi, kıskaç et verimine göre daha yüksek bulunmuştur. Yapılan kimyasal analizlerde, dişi kerevitlerin abdomen etinde ortalama % 79.53 ± 1.50 rutubet, % 16.74 ± 1.81 protein, % 0.45 ± 0.14 yağ, % 1.29 ± 0.25 kül ve % 2.06 ± 0.59 karbonhidrat tespit edilmiştir. Bu değerler, dişi kerevitlerin kıskaç etlerinde sırasıyla % 79.60 ± 1.45, % 16.8 ± 1.77, % 0.40 ± 0. 1 1, % 1.3 1 ± 0.21 ve % 1.86 ± 0.70 olarak belirlenmiştir. Erkek kerevitlere ait abdomen etlerinde ise % 79.70 ± 1.45 rutubet, % 16.44 ± 1.71 protein, % 0.49 ± 0.25 yağ, % 1.37 ± 0.33 kül ve % 2.03 ± 0.67 oranında karbonhidrat saptanmıştır. Kıskaç etlerinde de bu değerler sırasıyla % 78.99 ± 1.25, % 17.11 ± 1.45, % 0.50 ± 0.18, % 1.51± 0.42 ve % 1.90 ± 0.56 olarak bulunmuştur. Yıllık ortalamaya göre, erkek kerevitlere ait abdomen etinin protein miktarı kıskaç etininkinden daha yüksek ( p<0.05 ) saptanmıştır. Dişi kerevit kıskaç etinin kül miktarı, erkek kıskaç etindeki miktarlara kıyasla daha düşük ( p<0.05 ) olması dışında cinsiyetler arasında önemli bir fark görülmemiştir. Ayrıca hem erkek hem dişi kerevitlerin abdomen etlerinin pH değeri, kıskaç etlerininkinden daha düşük (p<0.05 ) olduğu gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, incelenen kerevit örneklerinin et verimi ve kimyasal bileşimi yönünden nispeten iyi kalitede olduğu kanısına varılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Astacus leptodactylus, Et Verimi, Rutubet, Protein, Yağ, Kül, Karbonhidrat, pH.