Kentsel alanlardaki otopark problemlerinin incelenmesi ve coğrafi bilgi sistemleri (CBS) tabanlı kent içi otopark alanlarının belirlenmesi (Yalova ili örneği)

Kentlerdeki nüfus artışıyla birlikte, yaşam aktiviteleri de artmakta, bunun sonucu olarak da ulaşım alanı bu durumdan etkilenmektedir. Kent içi toplumsal hayattaki bu hareketlilik özellikle şehir içindeki trafik yoğunluğunu da arttırmaktadır. Bu anlamda değerlendirildiğinde trafik ve araç yoğunluğundaki artış, otopark alanlarının da yetersiz kalmasına sebebiyet vermektedir. Bununla birlikte, şehir içindeki yaşam alanlarının birer çekim merkezi olması, plansız şehirleşme ve nüfus yoğunluğunun belirli alanlarda toplanması gibi sebepler mevcut otopark ihtiyacını daha da arttıran sebepler olmaktadır. Yeni otopark alanları ihtiyacı artan bu bölgelerde, trafik yoğunluğunu biraz daha azaltmak amacıyla alternatif ve yeni otopark alan konumlarının üretilmesi oldukça önemli bir konu olmaktadır. Bu konumların belirlenmesinde, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden olan Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemini birlikte kullanmak oldukça verimli sonuçlar elde edilmesine yardımcı olmaktadır. Yapılan çalışmada ilk olarak coğrafi konum olarak oldukça yoğun bir araç trafiğine sahip olan Yalova şehir merkezindeki otopark kaynaklı problemler tespit edilmeye çalışılmıştır. Daha sonraki aşamada ise bu şehirdeki yeni otopark alanlarının belirlenebilmesi amacıyla oluşturulan sonuç haritayı oluşturacak alt bileşen haritalar hazırlanmıştır. Bu kriterlere ait veriler web'de açık erişimli bir yazılım olan Quantum Geographical Information Systems (QGIS) ortamında işlenerek, alt bileşen haritalar (ana yol ve ara yol haritaları, eğitim alanları haritası, sağlık alanları haritası, turizm alanları haritası, merkezi iş alanlarına ait harita, AVM bölgelerine ait alanlar haritası, nüfus verilerine ait harita, arazi değerlerine ait harita, mevcut otopark alanlarına ait harita, trafik yoğunluk verisine ait harita, nüfus ve araç yoğunluk verisine ait haritalar) elde edilmiştir. Yine üretilen haritalar için veriler web'de açık erişim sağlayan kaynaklardan elde edilmiştir. Yalova il merkezi yeni otopark alanlarının belirlenebilmesi için üretilen alt bileşen haritalar anket araştırmalarına göre ve AHP yöntemi kullanılarak ağırlıklandırılmıştır. Çalışma kapsamında yapılan anket çalışmasında Yalova Üniversitesi'nden etik izin onayı da alınmıştır. Buna göre elde edilen nihai sonuç haritada, Yalova şehir merkezindeki yeni otopark alan konumları için alternatif yerler belirlenerek bu konu ile ilgili önerilere yer verilmiştir. Böylelikle de Yalova il merkezindeki trafik yoğunluğunun azaltılmasına katkı sağlanmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Coğrafi bilgi sistemleri (CBS), Analitik hiyerarşi prosesi (AHP), Otopark, Yalova, Konum belirleme