Kentsel kıyı kullanımları, Çanakkale Sarıçay kıyısının mevcut durumu ve gelecek için öneriler

Her geçen gün gelişen turizm sektöründe doğal, tarihi ve kültürel değerlere sahip kentlerin turizm ve rekreasyon aktivitelerine büyük katkıları olmaktadır. Çanakkale ili doğal, kültürel ve tarihi değerlere sahip olmasına ve jeopolitik önemine rağmen, bu avantajlarının doğru şekilde kullanılmamasından dolayı turizm ve rekreasyon aktivitelerinden yeterince yararlanamamaktadır. Çanakkale'de son yıllardaki nüfus artışı, yerleşim, sanayi ve ticaret ile diğer alan kullanımlarındaki yanlış yer seçimleri gibi sebepler özellikle kentin kıyı dokusunda görsel ve fiziksel anlamda bir takım sorunları da beraberinde getirmektedir. Sarıçay kıyı alanında düzensiz ve plansız bir kıyı kullanımı vardır. Yapılaşma, kaybolan doğal peyzaj, yerine beton yığınları ve şekilsiz binalar, çoğu kamuya ait tesisler ile değişik niteliklere sahip sanayi ve ticaret kuruluşları kıyı boyunca iç içe geçmiştir. Araştırma alanı; Çanakkale kent merkezi içerisinden adeta kenti ikiye bölerek geçen ve Çanakkale Boğazı'na dökülen Sarıçay kıyı alanıdır. Bu araştırmada, doğal, tarihi ve kültürel değerleri bünyesinde barındıran ve bu değerlerin bütünleştiği, beraber bir doku oluşturduğu ve aynı zamanda bir kıyı kenti olan Çanakkale'nin Sarıçay kıyı alanında çarpık kentleşme, sanayileşme ve diğer alan kullanımlarından kaynaklanan görsel kirlilik ve fiziksel çevredeki değişim sorunları incelenmiştir. Kıyı alanının özellikle çarpık kentleşmenin, sanayinin ve ticaretin ağır baskılarından kurtarılarak rekreasyonel alan kullanımlarına öncelikli olarak yer verilmesine yönelik öneri geliştirilmiştir. Bu tez kapsamında kentleşmiş kıyı mekanlarının kentsel tasarım ile yeniden işlevlendirilmesi, kent-kıyı-kıyı mekanı kavramları incelenmiş, ilkeler belirlenmiş; bu ilkeler doğrultusunda Çanakkale Sarıçay Kıyı Gelişim Projesi hazırlanmıştır. Sarıçay kıyısının sahip olduğu değerler göz önünde tutularak turizm ve rekreasyon potansiyelini arttırmak amacıyla işleyişteki sorunlar belirlenmiş ve bu sorunlara çözüm önerileri sunulmuştur. Anahtar kelimeler: Kıyı, kıyı mekanı, çanakkale, sarıçay