Kobaylarda Ovarium ve Oviduct'un morfolojik ve ultrastruktural postnatal gelişimi

Bu araştırmada, kobayların ovaryum ve ovidukt'lannda postnatal dönemde meydana gelen morfolojik ve ultrastruktürel değişimler incelendi. Çalışmada; bir günlük, iki, dört, altı,,oniki,onsekiz hafta ve onsekiz haftalıktan büyük olmak üzere yedi grup oluşturuldu. Her gruptan sekiz, toplam ellialtı adet dişi kobay kullanıldı. Kobay yaşı ile vücut ağırlığı, kobay yaşı ile sağ ovaryum ağırlığı ve kobay yaşı ile sol ovaryum ağırlığı arasındaki korelasyonlar ( r=0.99, r=0.95 ve r=0.98) mükemmeldi. Işık mikroskop çalışmalarda, ovaryum'lann yüzey epitelinin basit kübik veya alçak prizmatik hücrelerden meydana geldiği gözlendi. Poliovular follikül ve polinuklear oosit'lere rastlanılmadı. Zona pellusida her zaman P.A.S. pozitif bulundu. İlk defa dört haftalıklarda, antrum şekillenmiş folliküller gözlendi. Bu folliküller ve gelişmiş sekunder folliküllerde teka interna ve eksterna belirgindi. Ovidukt basit prizmatik epitelle kaplıydı. Sekretorik hücrelerin sitoplazmaları, silyumlu hücrelerin sitoplazmalanna göre toluidin mavisi ile daha koyu boyanmıştı. Myosalpinks; içte longitudinal, dışta ise sirküler bir tabakadan oluşmaktaydı. Dört ve altı haftalıklarda, tunika mukozadaki plikalann uzunluklarında ve ovidukt lumenin çapında bir artışın meydana geldiği tespit edildi. Elektron mikroskop çalışmalarda, ovaryum'lann yüzey epitel hücrelerinin Golgi kompleksi, mitokondriyon gibi sitoplazmik yapılara sahip olduğu görüldü. Epitel altındaki bazal membranın kalınlığı tedricen artmaktaydı. Yüzey epitel hücrelerinin sitoplazmalannda çok sayıda elektron- yoğun cisimcikler ve lipid inkluzyonlan bulunmaktaydı. Nukleusların tamamına yakını belirgin bir lobulasyon göstermekteydi. Ovidukt epitel hücrelerinin çoğu ya silyumlu ya da sekretorik idi. Sekretorik hücrelerin kendine has en belirgin özellikleri iki tip granül bulundurmalarıydı. Biri elektron-yoğun homojen matriksli, diğeri ise elekron-saydam matriksli idi. Bazı granüller homojen matrikslerinde elektron-yoğun odaklara sahipti. Silya ve mikrovilluslar hücre yüzeyinden lumene uzanmaktaydı. Silyumlu hücrelerin mitokondriyon sayısı fazlaydı ve genellikle supranuklear bölgeye yerleşmişlerdi. Sonuç olarak, elde edilen makro, mikro ve ultra bulguların bazı literatür bildirimlerinden farklı olduğu görüldü. Bu farklılıkların yaş, beslenme, ırk ve ölçüm tekniklerinin uygulanması gibi etkenlerden ileri gelebileceği kanısındayız.