Kolon kanseri hücrelerinde ilaç direncinin önlenmesinde rutin ve naringin flavonoidlerin rolü

Dünya genelinde önde gelen ölüm nedenlerinden biri olan kanser insan sağlığını tehdit eden büyük bir sorun olmaya devam etmektedir. 2020 yılında ülkemizde en sık görülen kanser türleri akciğer kanseri, meme kanseri, kolorektal kanser, prostat kanseri ve tiroid kanseridir. Bu türler tüm kanserlerin %50'den fazlasıdır. Kolorektal adenokarsinoma, genellikle kalın bağırsağın epitel hücrelerinde ortaya çıkar. Kolon kanserinin tedavisinde aktif olarak standart bir kemoterapötik ilaç olan 5-Florourasil (5-FU) kullanılmaktadır. Fakat kemoterapinin ilerleyen süreçlerinde kanser hücreleri 5-FU'ya karşı direnç geliştirir ve ilaç etkinliğini kaybeder. İlaç direnci gelişen durumlarda kemoterapi tümör büyümesini, metastazı ve nüksü yeteri kadar inhibe edemez. Bu nedenle, çeşitli kemoterapi ajanları ile kombine tedaviler, genellikle sadece tedavi etkisinin arttırılması için değil, aynı zamanda bu ilaçların toksisitesini azaltmak için de kullanılmaktadır. Doğada bulunan bileşiklerle oluşturulan kombine tedavilerde hücrelerde ilaca karşı oluşan direncin inhibe edilmesi beklenmektedir. Ayrıca yüksek dozda genotoksik ve sitotoksik etki eden kemoterapötik ilaçların bileşiklerle kombine tedavisi sonucu düşük doz daha az yan etki ve hızlı sonuç alınması hedeflenmektedir. Flavonoidler doğada erişilebilir ve maliyeti düşük olduğundan son yıllarda birçok kanser araştırmasına konu olmuştur. Rutin ve naringin flavonoidlerinin ayrı ayrı anti kanser, anti proliferatif, anti oksidatif stres gibi yararlı etkileri araştırılmıştır. Buna karşın rutin ve naringinin 5-FU ile kombine kullanımının kolon kanseri hücre hatlarında hücre ölümü ve DNA hasarı üzerinde oluşturacağı muhtemel etkiler bilinmemektedir. Bu çalışmada rutin ve naringin ile kombine edilen 5-FU'nun kolon kanseri hücre serileri HT-29 ve Caco-2 üzerine etkisi araştırılmıştır. Yapılan bu çalışma bahsedilen bileşiklerin kolon kanseri tedavisinde sinerjik etkisi hakkında ilk sonuçları elde etti. Çalışmada kolon kanseri hücreleri üzerine rutin, naringin ve 5-FU bileşikleri ayrı ayrı ve kombine olarak 24, 48 ve 72 saat süresince uygulandı. Uygulamaların sonucunda hücre canlılığında meydana gelen değişimler sitotoksisite ve genotoksisite analizleriyle belirlendi. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri yapıldı. Çalışmanın sonucunda her iki flavonoidin 5-FU ile sinerjik etkisi olduğu ve potansiyel kemoterapötik ajan olarak kullanılabileceği elde edildi.