Konservatuvar solfej dersi sınavlarında eğitimcilerin soru sorma stratejilerinin değerlendirilmesi ve yaklaşım önerileri

Solfej eğitimi konservatuvarlarda oldukça önemli bir alan olarak bütün alt disiplinlerin temel becerilerinin verildiği bir ders niteliğindedir. Solfej dersinde öğrencilerin edindikleri bilgi ve beceriler diğer derslerine alt yapı oluşturmaktadır. Çalma, söyleme, eser deşifre etme ve seslendirecekleri eserleri analiz etme açısından verilen bilgi ve beceriler oldukça önemli olanaklar sağlamaktadır. Bu araştırma, konservatuvar solfej dersi eğitimcilerinin sınav yaklaşımlarının değerlendirilmesi, soru sorma stratejilerinin tespit edilmesi, teorik ve uygulama sınavlarının içerik analizinin yapılması ve araştırmacı tarafından önerilen yaklaşımları sunmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Batı müziği eğitimi veren devlet konservatuvarlarının solfej dersi eğitimcileri ve sınavlarıyla sınırlıdır. Yapılan çalışma nitel bir araştırma olup, betimsel yöntemlere dayalı olarak yürütülmüştür. Araştırma sınırlılıkları kapsamında veriler; ulaşılabilen 21 konservatuvardan 36 solfej eğitimcisi ile yapılandırılmış görüşme yapılarak ve solfej dersi sınav sorularını veren 10 konservatuvarın (5'i ortaokul, 5'i lisans eğitimi veren konservatuvarlar) sorularının solfej, teori ve dikte alanlarında içerik analizleri yapılarak toplanmıştır. Yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen veriler, nitel araştırma yöntemlerine uygun olarak çözümlenmiş ve yorumlanmıştır. Ortaokul eğitimi veren konservatuvarların solfej dersi sınav soruları önce "solfej-teori-dikte" olarak ayrılmıştır. Solfej ve dikte soruları tek tek incelenmiş ve tonlarına, ölçü birimlerine, ölçü sayılarına, kullanılan nota değerlerine göre analiz edilmiştir. Teori sınavı soru örnekleri ise (ortaokul eğitimi veren konservatuvarların soruları) ilk olarak sınıflara göre, ardından da sınıflar kendi içerisinde temel müzik yazım kuralları, aralıklar, tonalite-modalite-makam ve akorlar olmak üzere dört başlık halinde konulara göre ayrılmıştır. Sadece lisans eğitimi veren konservatuvarlardan elde edilen teori sınavı soru örnekleri ise bazı eğitimcilerin vermiş oldukları soru örneklerinde sınıf bilgisi bulunmadığı için sadece dört başlık halinde konulara göre ayrılmıştır. Alt problemlere göre detaylı bir şekilde işlenen veriler sonucunda konservatuvar solfej dersi sınavlarında eğitimcilerin yaklaşımları, sınav içerikleri, soru sorma stratejileri belirlenmiş ve elde edilen bulgular yorumlanarak yaklaşım önerilerinde bulunulmuştur. Araştırmanın, Türkiye'deki konservatuvarlarda solfej dersi sınavları ile ilgili yapılan ilk çalışma olması sebebiyle alana büyük katkı sağlayacağı ve bundan sonra bu alanda yapılacak olan çalışmalara da kaynak teşkil edeceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Konservatuvar, solfej eğitimi, solfej sınavları, yaklaşım, ölçme değerlendirme.