Köy enstitülerinde verilen görsel sanatlar eğitiminin günümüz görsel sanatlar eğitimi açısından değerlendirilmesi

Bu araştırmada, Türk eğitim tarihinin önemli bir projesi olarak yerini alan köy enstitülerinde sanat eğitimine, özellikle görsel sanatlar eğitimine verilen önem ve ayrıcalıkların neler olduğu araştırılarak, bu eğitim sürecinde ve sonucunda ortaya çıkan bulgular, günümüz görsel sanatlar eğitimi açısından değerlendirilmiştir.Araştırma; yazılı kaynaklara, bilimsel yapıtlara ve uzman düşüncelerine dayandırıldığı için kuramsal betimlemeye dayalı nitel araştırmadır. Yapılan nitel araştırmada ?Görüşme ve Doküman İnceleme? teknikleri kullanılmıştır. Görüşmede, Ankara'da oturan köy enstitülerinden mezun ya da enstitülerde çalışmış eğitimcilerden örneklem alınmış ve görüşmelerde açık uçlu sorulardan oluşan ?Görüşme Formu? uygulanmıştır. Doküman incelemesinden elde edilen ve görüşmeler sonucunda toplanan bilgiler betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir.Köy enstitüleri, köylüyü bilgilendirmek ve köylüye cumhuriyet aydınlanmasını ulaştıracak eğitimcileri yetiştirmek amacıyla kurulmuş kurumlardır. Üretime dönük, katılımcı, demokratik, öğrenci odaklı, dayanışmayı yücelten ve sanatla zenginleştirilmiş bir eğitim anlayışı benimsenmiştir. Sanat eğitimi; hem eğitimin hem de hayatın bir parçası olarak algılanmış ve bu bütünlüklü eğitim sistemi içerisinde güzel sanatlar eğitimi özel bir önem kazanmıştır. İş eğitimi temellerine oturtulmuş ilk güzel sanatlar okulu olan Bauhaus, Tonguç'un sanat eğitimine bakışını etkilemiş ve köy enstitülerindeki temel düşünce sistemine yansımıştır.Bugün görsel sanatlar eğitiminde ?dört disiplin?(estetik, sanat tarihi, sanat eleştirisi, uygulama) çağdaş öğretim yöntemi olarak yerini almıştır. Köy enstitülerinde adı konmadan bu yöntem önemli ölçüde gerçekleştirilmiştir. Bugün önemle üzerinde durulan; müze eğitimi, çevre gezileri, eğitimde dramadan yararlanma, koleksiyon bilincinin geliştirilmesi gibi etkili öğrenme yöntemlerini köy enstitüleri, eğitiminde ve resim-iş dersinde etkili bir şekilde uygulanmıştır.Enstitülerde öğrenciler; kendi yaptıkları resim atölyelerini yine kendi marangozhanelerinde yaptıkları resim sehpaları ile donatarak resim çalışmaları yapmışlardır. Okulun güzelleştirilmesinden sanat eserlerinin incelenmesine, ders araç gereçlerinin yapımına varan etkinliklerle geniş bir alana yayılan görsel sanatlar/resim-iş eğitimini gerçekleştirmişler, Türkiye'nin pek çok yerinde sergiler açmışlar, sanat eğitimi içerikli sanatsal ve tarihi geziler düzenlemişlerdir. Fotoğraf dersi öğretim programında yerini almıştır. Asıl mesleği resim öğretmeni olan Tonguç, sanat eğitiminde amaca ulaşılmada alınan önlemleri ve uygulamaları yakından izlemiştir.Günümüzde sanat eğitiminin önemi anlaşılmış ve yaratıcılık, XX. yüzyılda eğitimin her alanında anahtar sözcük olarak yerini almıştır. Uygar bir insanın ciddi bir sanat eğitiminden geçmeden yetişmesi olanaklı değildir. Bu yüzyılda yine sanat eğitimine iki açıdan yaklaşılmaktadır. Sanat yoluyla eğitim ve sanat için eğitim. Köy enstitülerinde hem çocuğun sanat yoluyla eğitimine önem verilmiş hem de sanat için eğitim yapılmış ve bunun sonucunda dünya çapında sanatçılar çıkmıştır.Cumhuriyet döneminin üretime dönük ekonomik politikalarının yanı sıra Tonguç'un öncülüğünü yaptığı köy enstitüsü modeliyle köyün ve köylünün aydınlanması gerçekleştirilebilseydi, sanat kavramı bireyin ve toplumun yaşam alanında gerektiği ölçüde yer alabilseydi günümüzde yaşanan kültür erozyonu önemli ölçüde engellenebilirdi. Toplum olarak sanata bakış açımız bugünden çok farklı olabilirdi.