Koyu yüzlü açkılı mallar ile karaz keramiği arasındaki ilişkiler sorunu

Neolitik Dönem'de ilk olarak Amik Ovası-Kilikia ve Suriye düzlüklerinde karşılaşılan Koyu Yüzlü Mal Kültürü ( Dark Faced Ware Culture ) bahsi geçen coğrafyadan doğuya ve kuzeye zaman içinde yayılım göstermiştir. Kültürün en karakteristik unsuru olan koyu tonlarla açkılı yahut açkısız keramik geleneği uzun bir süre Halaf boyalı keramiklerinin yaygınlaşmasına değin ilk çıkış noktalarında ana yemek servis kapları olarak üretilip kullanılmıştır. Halaf keramiğinin henüz ulaşmadığı ya da tutucu bir anlayışla eski gelenekleri sürdüren Anadolu bu noktada özel bir durum sergiler. Geç Kalkolitik Dönem sonlarında dahi açkılı koyu tonlarda üretilmiş keramiklere rastlanılan özellikle Doğu Anadolu ve İç Anadolu; yaklaşık İ.Ö. 3500 yıllarında kendi uslübunu tamamlamış olan Karaz keramiklerine eskinin keramik geleneğini transfer etmektedir. Bu çalışma kapsamında öncelikle Neolitik Dönem Koyu Yüzlü Mal Kültürü derinlemesine açıklanmakta ardından Kalkolitik Dönem içerisinde oluşmuş Karaz Kültürü ve bu kültürün en belirleyici materyali keramiklerin, gelişimi ve yayılımı aktarılmıştır. Ayrıca yaklaşık bir asırdır araştırma konusu olan Karaz Kültürü'ne dair sosyo-kültürel açıdan yeni değerlendirmeler getirilecek yeme-içme kültürünün öznelliği aktarılacaktır. Son yıllarda yapılan arkeolojik keşifler ve yapılan değerlendirmeler aracılığıyla yeni bir perspektif kazandırmak adına kültüre dair bazı sorulara yanıt aranmaya çalışılacaktır. Anahtar Kelimeler: Neolitik Dönem, Kalkolitik Dönem, Geç Uruk, Koyuz Yüzlü Mal Kültürü, Karaz Keramiği.