Kripto varlıkların günümüz mevzuatındaki yeri: Muhasebeleştirilmesi, vergilendirilmesi ve denetimi hakkında bir inceleme

Blokzinciri teknolojisinin sunduğu kripto varlıklar ile yapılan işlemler merkezi finans sistemine manifesto niteliğinde özelliklerle donatılarak kullanıcıların ilk günden beri beğenisini toplamış ve bu yapılara olan talebi artırmıştır. Kripto varlıkların gerek ortaya çıkış amaçları gerekse sahip oldukları merkeziyetsiz özelliklerinden dolayı kullanıldıkları alanlar onları finans sektöründe belirsizlikle büyüyen bloklar haline getirmiştir. Bu belirsizlik, çoğu zaman piyasa paydaşlarının kripto varlıklar hakkında tam, doğru, şeffaf ve zamanında bilgiye ulaşmasına engel olmaktadır. Bu nedenle kripto varlıkların muhasebeleştirilmesi, vergilendirilmesi ve denetimine ilişkin çalışmaların yapılması gereklilik haline gelmiştir. Bu varlıkların ulusal mevzuat kapsamına alınması ve tek düzen hesap planına entegre edilmesi ulusların vergi gelirini artıracaktır. Bilgi ağının küresel yapıya sahip olduğu bu düzende kripto varlıkların uluslararası raporlama standartları çerçevesinde değerlendirilmesi ve bu varlıklara ilişkin işlemlerin finansal tablolara aktarılması denetimin tabiatı için önemlidir. Ayrıca ekonomideki aktörlerin merkezi otoritelere karşı hem vergi ödeme hem de hesap verme sorumlulukları bulunmaktadır. Vergi sistemine kanalize edilmiş, en üst gelir düzeyinden emekçi sınıfa kadar her düzeydeki gelir ve kazanç sahipleri vergi ödeme ve hesap verme sorumluluklarını yerine getirirken, blokzincir dünyasında elde edilen servet unsuru kazancın gün geçtikçe büyümesine rağmen vergi ve denetim uygulamalarına konu edilmemesi vergide ve denetimde adaletsizliğin bulunduğunu göstermektedir. Bu çalışma ise kripto varlıkların yapısını iyi anlayarak bu varlıklara ilişkin işlemlerin muhasebeleştirilmesi, vergilendirilmesi ve denetlenmesine ilişkin güncel yaklaşımları değerlendirmeyi ve konu özelinde uygulama önerisinde bulunmayı amaçlamaktadır.