Kronik böbrek hastalarının geriatrik nutrisyonel risk indeksi ile değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Kronik böbrek hastalığında malnutrisyon hastalığın progresyonuna neden olan önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Bu yüzden malnutrisyonun sistemik değerlendirmesi için birçok farklı değerlendirme sistemi geliştirilmiştir. Değerlendirme sistemlerinin çoğu subjektif parametreler içermekte olup değerlendiren kişiye göre farklılıklar göstermektedir. Geriatrik Nutrisyonel Risk İndeksi ise boy, kilo ve serum albumin düzeyine göre hesaplanmakta olup basit, objektif bir değerlendirme sistemi olması nedeniyle güvenilirdir. Çalışmamızda kronik böbrek hastalarının beslenme durumlarının kolay, basit, ucuz ve güvenilir bir yöntem olan GNRI ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Çalışmaya Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Polikliniğine Kasım 2018- Kasım 2019 tarihleri arasında başvuran Evre 3-4-5 KBH tanısıyla takipli 81 erkek 89 kadın toplamda 170 hasta dahil edildi. Malign hastalığı olan, ileri evre akciğer ve kalp hastalığı olan, yakın zamanda major cerrahi operasyon geçiren hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Hastalarda malnutrisyon varlığı; biyokimyasal parametreler ve Geriatrik Nutrisyonel Risk İndeksi hesaplanılarak değerlendirildi. İstatistiksel inceleme, SPSS 19.0 programı kullanılarak yapıldı. Hesaplanan p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmamızda biyokimyasal nutrisyon parametreleri ile GNRI arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. En yüksek pozitif olabilirlik oranına göre malnutrisyon için GNRI cut-off değeri 110 olarak hesaplanmıştır. Düşük GNRI'ye sahip hastaların anlamalı olarak daha düşük BMI'ya sahip olduğu görülmüştür (p<0,05). Ayrıca GNRI≤110 olan hastalarda serum albümin düzeyi, hemoglobin, kalsiyum, lenfosit, total protein düzeyleri, total demir bağlama kapasitesi ve GFH anlamlı olarak daha düşük tespit edilmiştir (p<0,05). Düşük GNRI'ye sahip hastalarda üre, kreatinin, ferritin, parathormon düzeyleri ve sedimentasyon değerleri de anlamlı olarak daha yüksek tespit edilmiştir (p<0,05). Bir diğer güvenilir malnutrisyon değerlendirme sistemi olan Malnutrisyon İnflamasyon Skoru (MIS) karelasyonu değerlendirildiğinde istatiksel olarak anlamlı negatif korelasyon saptanmıştır (p<0,05 r= -0,715). Sonuç: Kronik böbrek hastalığında mortaliteyi etkileyen sebeplerin başında malnutrisyon gelmektedir. Bu yüzden malnutrisyon değerlendirmesinde birçok farklı değerlendirme sistemi mevcuttur. Değerlendirme sistemlerinin çoğu subjektif parametreler içermekte olup değerlendiren kişiye göre farklılıklar göstermektedir. Geriatrik Nutrisyonel Risk İndeksi ise boy, kilo ve serum albumin düzeyine göre hesaplanmakta olup basit, objektif bir değerlendirme sistemi olması nedeniyle güvenilirdir. Çalışmamızda kronik böbrek hastalarının nutrisyon parametreleri GNRI ile değerlendirilmiş olup bu parametreleri yapılan çalışmalarla benzer şekilde etkilediği görülmüştür. Ayrıca çalışmamızda GNRI ile bir diğer güvenilir değerlendirme sistemi olan Malnutrisyon İnflamasyon Skoru ile karşılaştırmasında da GNRI'nin güvenilir bir değerlendirme sistemi olduğu görülmüştür. GNRI'nin nutrisyon parametleri ile ilikisi de incelendiğinde kronik böbrek hastalarında malnutrisyonun değerlendirilmesinde güvenilir, basit, ucuz ve objektif bir yöntem olduğu gösterilmiştir.