Kronik böbrek hastalığı oluşturulmuş sıçanlarda FGF23 ve hastalığın progresyonu üzerine mezenkimal kök hücrelerin etkisi

Amaç: Kronik böbrek hasarının (KBH) erken teşhisi ve tedavisi, progresyonu ve ekstrarenal komplikasyonlarının önlenmesi açısından önemlidir. Deneysel çalışmalar mezenkimal kök hücrelerin (MKH) KBH modellerinde böbrek fonksiyonlarını iyileştirme potansiyelini ortaya çıkarmıştır. FGF23, KBH tanısı için önerilen biyobelirteçlerden biridir. Çalışmamızda nefrektomi yapılarak sıçanlarda kronik böbrek hastalığı oluşturulmuş ve bu sıçanlara insan plasentasından elde edilen MKH enjekte edildi. MKH'lerin terapötik etkileri, sıçanların böbreklerinde, FGF23 ve Klotho üzerinden değerlendirildi. Yöntem: Term plasentalarındaki amniyon membranından MKH izolasyonu gerçekleştirildi. Elde edilen hücreler için karakterizasyon ve yönlendirilme deneyleri yapıldı. 5/6 nefrektomi modeli yapılarak KBH modeli oluşturuldu. MKH enjekte edilmiş ve edilmemiş sıçanların böbrek dokusunda Western Blot protokolü ile protein; Real-time PCR metodu ile gen düzeyinde FGF23 ve Klotho analizleri gerçekleştirildi. ELISA yöntemi ile serum FGF23 ve α-Klotho düzeyleri; kolorimetrik metod ile idrarda albümin/kreatinin oranı ve fosfat düzeyleri ölçüldü. Bulgular: Nefrektomi yapılan gruplarda, FGF23 gen ve protein ekspresyonlarında kontrol gruplarına kıyasla bir artış gözlendi. MKH verilen sıçanlarda, MKH verilmemiş KBH'li gruplara kıyasla FGF23 ekspresyonunda azalma belirlendi. MKH verilen gruplarda, nefrektomi gruplarına kıyasla α-Klotho protein ve gen düzeylerinde azalma belirlendi. ELISA bulgularına göre ise serum α-Klotho seviyeleri, nefrektomi grubu dokularda, kök hücre verilen gruplara kıyasla düşük olarak belirlendi. Sonuç: Serum ve idrarda ölçülebilir bir biyobelirteç olan FGF23 KBH ilerlemesinde önemli role sahiptir. FGF23'ün albüminüri oluşumuna karşı oynadığı rol FGF23 ve koreseptörü olan α-Klotho üzerinden değerlendirilmiş ve bu rol üzerine MKH etkisi incelenmiştir. Çalışmamızın, KBH progresyonu ve MKH'lerin KBH üzerine terapötik etkisini araştıran çalışmalara yol göstereceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Mezenkimal kök hücre, kronik böbrek hastalığı, FGF23, Klotho