Künt toraks travması ile izole bilateral akciğer kontüzyonu oluşturulan deneysel rat modelinde deksametazonun etkinliğinin araştırılması

GİRİŞ: Travmalı olguların %25'ini toraks travmaları oluşturur. Toraks travmalı hastaların büyük bir bölümünde kot fraktürü ve akciğer kontüzyonu gelişir. Major toraks travmalarının %30-75'inde ortaya çıkan akciğer kontüzyonu mortalite ve morbiditesi yüksek ciddi bir yaralanmadır. İzole ağır bir kontüzyonda %11 mortal seyreder. Pulmoner kontüzyon sonucunda ortaya cıkan pnomoni, akut solunum yetmezliği sendromu ve uzamış mekanik ventilasyon gibi klinik tabloların semptomatik tedavileri dışında belirlenmiş ve kullanılan bir tedavi yontemi yoktur. Çalışmamızda ratlara travma modeli ile pulmoner kontüzyon oluşturuldu. Oluşturulan pulmoner kontüzyonlu ratlarda deksametazonun lipid peroksidasyonu, serbest oksijen radikalleri üzerine biyokimyasal ve histopatolojik etkileri araştırıldı.GEREÇ VE YÖNTEMLER: Çalışmada 61 adet Sprague Dawley cinsi rat kullanıldı. Sham ve kontrol grubu hariç diğer gruplara izole künt toraks travması uygulanarak akciğer kontüzyonu oluşturuldu. Travmanın şiddeti 1.5 joule olarak belirlendi. Deksametazon grubuna künt toraks travması uygulandıktan sonra 1, 2 ve 3. gün intraperitoneal 3mg/kg dekort verildi. Kontüzyon grubuna sadece künt toraks travması uygulandı. Grupların 0., 1., 2. ve 3.günlerde kan gazları, dokuda malondialdehit, süperoksit dismutaz, akciğer dokusu histopatolojik değerlendirme sonuçları ve yaş / kuru akciğer ağırlıkları kaydedildi.BULGULAR: Travma sonrası 5 (%8,1) ratta mortalite gelişti. PO2 değeri (mmHg); Sham grubunda, 3. gündeki kontüzyon grubuna göre yüksek, 3. gün deksametazon grubuna göre ise düşük bulundu (p<0,05). 1. ve 3. günde deksametazon grubunda, sham grubu ve 1. ve 3. gündeki kontüzyon grubuna göre yüksek pO2 değerleri ölçülürken (p<0,05), 2. gündeki deksamtezon grubunda da diğer gruplara göre yükselme gözlendi (p>0,05).MDA değeri (pmol/ml/mg); Kontüzyon grubu, sham, kontrol ve 1., 2., 3. günlerdeki deksametazon grupları ile karşılaştırıldğında MDA değerinin kontüzyon grubunda yüksek olduğu gözlendi (p<0,05). Deksametazon grubunda ise 1., 2. ve 3.günlerdeki kontüzyon gruplarına göre MDA değerinde anlamlı düşme izlendi (p <0,05). Deksametazon grubunda kontrol ve sham grubuna göre MDA değeri yüksek ölçüldü (p<0,05) .SOD değeri (U/g/mg); Sham grubu, kontüzyon ve deksametazon grupları ile karşilaştırıldığında SOD değerinin düşük olduğu gözlendi (p <0,05). Sham grubu ile kontrol grubu arasında ise fark gözlenmedi. 2 ve 3. gün deksametazon grubunda, 1., 2. ve 3. günlerdeki kontüzyon grubuna göre SOD değerinin belirgin düşük olduğu izlendi (p<0,05).Patoloji Skoru; 1., 2., 3. gün kontüzyon ve 1., 2. ve 3.gün deksametazon gruplarında, sham ve kontrol grubuna göre yüksek olduğu gözlendi (p<0,05) Kontüzyon ve deksametazon grupları karşılaştırıldığında patolojik skorunun deksametazon grubunda kontüzyon grubuna göre düşük olduğu izlendi (p>0,05) 3. gün deksametazon grubu, 3.gün kontüzyon grubuna göre izlenen yükselme anlamlıydı (p<0,05).Lökosit infiltrasyon skoru; Sham grubunda 1., 2. ve 3. gün kontüzyon grubu ve 1., 2., ve 3.gün deksametazon grubuna göre lokosit infiltrasyon yüzdesi düşüktü (p<0,05). 1.gün 2. ve 3.gün kontüzyon grubunda lökosit infiltrasyon yüzdesi 1., 2. ve 3.gün deksametazon grubuna göre yüksek olup her iki gruptada yüzde artan gün sayısı ile giderek azaldı, deksamteazon verilen grupta izlene azalma anlamlı idi (p<0,05),SONUÇ: Çalışmamız künt travmayla izole akciğer kontüzyonu oluşturulan ratlarda deksametazon kullanımının akciğerde oluşan kontüzyon şiddetini azalttığını, inflamatuvar reaksiyonu en aza indirdiğini ve koruyucu etkileri olabileceğini göstermiştir.