Kur'ân'ı Kerim'de takdim-tehirve anlam üzerindeki etkisi

Arap Dilinde en çok kullanılan edebî üsluplardan biri takdim-tehir sanatıdır. Bu çalışma, gerek belagat gerek nahiv gerekse ulumu'l-Kur'ân âlimlerinin takdim-tehir sanatı ile ilgili yaklaşımlarını, onun tahlillerini, ifade gücü ve cümle akışındaki etkisini ele almakta ve bu sanatın Kur'an'ın anlaşılması noktasındaki etkisini irdelemektedir. İlk dönemlerde konuyla ilgili müstakil çalışmalar ortaya konmamışsa da son dönemlerde Arap âleminde sınırlı sayıda çalışmalar olduğu gözlenmektedir. Bu nedenle öncelikli olarak bir yüksek lisans tezi düzeyinde bu sanatın tarihî seyrini, belâğat ve nahiv ilmindeki yerini ve Kur'ân'ın anlaşılmasındaki etkisini incelemeye çalıştık. Konuyu ele alırken takdim-tehiri aralarında Sibeveyh, Sîrafî, Halil b. Ahmed, Diyaüddin İbnu'l-Esîr, Bedreddin ez-Zerkeşî, Cürcânî ve Suyûtî gibi âlimlerin bulunduğu cumhuru ulemânın tanımları doğrultusunda ele aldık. Bunu yaparken klasik nahiv ve belâğat kaynakları başta olmak üzere tefsirlerden de istifâde ettik. Bu bağlamda takdim-tehir olgusunun sözlük ve ıstılahî anlamı, tarihi serüveni, sistemleştiricisi, gerekçeleri, türleri, ulûmu'l-Kur'ân müelliflerinin ve müfessirlerin konuya verdikleri önem anlatılmıştır. Ayrıca bu olgunun belagat ve nahiv ilmindeki yeri, önemi, sebepleri, belagi amaçları ve Kur'an'daki yansımaları ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Takdim-Tehir, Belagat, Nahiv.