Küresel Güney'de otoriter neoliberalizmin politik ekonomisi: Modi ve Bolsonaro örnekleri

Uluslararası ilişkiler sahnesinde demokratikleşme serüveninin nihayete ermesinin beklendiği son çeyrek asırda, ortaya çıkan görüntünün bu amaçtan uzaklaşılmakta olduğunu bizlere göstermesi bir şeylerin ters mi gittiği sorusunu akıllara getirmektedir. ABD ve İngiltere öncülüğünde başlatılan neoliberalleşme hareketinin bir sonucu olarak mı otoriterleşme eğilimlerinin gerçekleştiği yoksa bu sorunun tam tersi; otoriter karakterlerin neoliberalleşme politikalarının arkasına sığındığı ve bu sebeple otoriter yönetimlerin artış gösterdiği sorularına bu tez kapsamında cevap aranmaktadır. Otoriterlik ve neoliberalizm kavramlarının teorik ve tarihsel arka planı kronolojik olarak aktarılarak bu alandaki gelişimin daha net bir şekilde algılanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda karşılaştırmalı bir analiz ile en doğru çıkarımların elde edilmesi ile hareket edilmiştir. Karşılaştırma amacıyla iki farklı coğrafyadan, Küresel Güney olarak adlandırılan ülke grubu içerisinden; Hindistan ve Brezilya seçilmiştir. Bu iki ülkenin neoliberal tarihsel gelişimi araştırma kapsamında kronolojik bilgi aktarımı amacıyla aktarılmış olup; esas karşılaştırma ve inceleme noktası Narendra Modi ve Jair Bolsonaro hükümetleri dönemleridir. Araştırmanın kısıt noktalarını bu dönemler ve Küresel Güney tanımlaması belirlemekte olup, diğer dönemlerdeki veriler tarihsel gelişim hakkında bilgi aktarımı amacı taşımaktadır. Ele alınacak olan iki başkanın görev süreleri güncelliğini koruduğundan (Bolsonaro seçimleri kaybetmesine rağmen kendisiyle ilgili sonuçlanmayan hukuksal süreçler olabilmekte), bazı noktalarda güncel haber kaynaklarından yararlanma ihtiyacını doğurmuştur. Elde edilen tarihsel ve güncel veriler ışığında gerçekleştirilen karşılaştırmalı analiz sonucunda, otoriter neoliberal politikaların liderlerin karakteristik özelliklerinde kolaylıkla şekillenebildiği gözlemlenmiştir. Neoliberal dönüşümlerin kişiler bazlı popülist otoriter söylemleri beslediği ve kolaylaştırdığı analizi dikkat çekici bir veri olarak ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda demokratikleşme adımlarının özellikle lider bazlı gelişim gösterme potansiyeli olan ülkelerde artırılması ve erkler ayrılığı konusuna gereken önemin verilmesi hususlarına dikkat çekilmiştir.