Lisansüstü öğrencilerinin ahlaki yargı yetenekleri ile psikolojik belirtileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada; lisansüstü öğrenim gören öğrencilerin ahlaki yargı yetenekleri ile psikolojik belirtileri arasındaki ilişkinin anlamlı olup olmadığı incelenmiştir. Ayrıca lisansüstü öğrencilere ait bazı bağımsız değişkenlerin lisansüstü eğitim gören öğrencilerin ahlaki yargı yeteneklerine, psikolojik belirtilerine, özahlaki değerlendirmelerine ve toplum ahlaki değerlendirmelerine etkisi incelenmiştir.Araştırmanın örneklemi; 2009?2010 öğretim yılında çeşitli üniversitelerde lisansüstü öğrenim gören 542 gönüllü öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada ölçme araçları olarak lisansüstü öğrenim gören öğrencilerin; cinsiyeti, program türü, enstitü birimi, algıladığı sosyo-ekonomik düzeyi, barınma şekli, geldiği yerleşim birimi hakkında bilgi toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Ayrıca, araştırmada ahlaki yargı yeteneğini ölçmek için Güngör (1981) tarafından geliştirilen Ahlaki Yargı Yetenek Ölçeği, özahlaki yargı yeteneğini ölçmek için Güngör (1981) tarafından geliştirilen Özahlaki Değerlendirme Ölçeği, toplum ahlaki yargı yeteneğini ölçmek için Hatunoğlu (2003) tarafından geliştirilen Toplum Ahlaki Değerlendirme Ölçeği, psikolojik semptom düzeylerini ölçmek için ise Deragotis ve arkadaşları (1977) tarafından geliştirilmiş ve Dağ (1991) tarafından Türkçeye uyarlama çalışması yapılmış Ruhsal Belirti Tarama Listesi (SCL?90) kullanılmıştır. Ölçme yöntemi olarak; frekans ve yüzdeler, bağımsız gruplarda t testi, varyans analizi (tek yönlü), korelasyon, scheffe testi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda lisansüstü öğrenim gören öğrencilerin ahlaki yargı yetenek düzeyleri gelenek sonrası düzeyde bulunmuştur. Lisansüstü öğrenim gören öğrencilerde psikolojik belirtilerin görülme sıklığı düşük bulunmuştur. Fakat lisansüstü eğitim takıntılı düşüncelere, depresyon ve şüphecilikle ilgili belirtilerin yaşanmasına neden olabilmektedir. Ahlaki yargı yeteneğinin psikolojik belirtiler için bir faktör olduğu ve ahlaki yargı yeteneği ile fobik anksiyete ve psikotizm arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Cinsiyet, program türü, enstitü birimi, algılanan sosyo-ekonomik düzey, barınma şekli, yerleşim birimi lisansüstü öğrenim gören öğrencilerin ahlaki yargı yetenek ve düzeylerinde anlamlı bir faktör değildir. Lisansüstü öğrenim gören kadın öğrencilerin somatizasyon, obsesif kompulsif, kişilerarası duyarlılık, depresyon, anksiyete, öfke-düşmanlık ve paranoid düşünce semptomlarına erkeklerden daha fazla sahip oldukları bulunmuştur. Yüksek lisans öğrencilerinin somatizasyon, obsesif kompulsif, kişilerarası duyarlılık, depresyon ve anksiyete semptomlarına doktora öğrencilerinden daha fazla sahip oldukları bulunmuştur. Fen bilimleri enstitüsüne bağlı olan öğrencilerin anksiyete ve psikotizm semptomlarına sosyal bilimler enstitüsüne bağlı olan öğrencilerden daha fazla sahip oldukları bulunmuştur. Sosyo-ekonomik düzeyi düşük olan öğrencilerin yüksek olan öğrencilere göre obsesif kompulsif belirtilere sahip olma düzeyinin daha fazla olduğu bulunmuştur. Barınma şekli devlet yurdu ve özel yurt olan öğrencilerin ruh sağlıklarının iyi olmadığına ilişkin belirtilere sahip oldukları bulunmuştur. Özahlaki değerlendirme ile toplum ahlaki değerlendirme arasındaki ilişki anlamlı bulunmuştur. Özahlaki değerlendirme ile toplum ahlaki değerlendirme puanı yükseldikçe psikolojik belirtilerde azalma olmaktadır.