Problematic internet use, digital gaming addiction, and the identification of digital obesity among high school students

Amaç: Bu araştırma, lise öğrencilerinde problemli internet kullanımı, dijital oyun bağımlılığı ve dijital obezite düzeylerini belirlemek ve aralarındaki ilişkileri incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olan araştırma, Haziran 2024–Haziran 2025 tarihleri arasında Erzurum ili Yakutiye ilçesindeki dört devlet lisesinde yürütülmüştür. Çok aşamalı örnekleme yöntemiyle seçilen 490 öğrenci çalışmaya dâhil edilmiştir. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği ve Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği ile toplanmıştır. Analizlerde tanımlayıcı istatistikler, t-testi, tek yönlü ANOVA ve Pearson korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Dijital obezitenin belirlenmesinde ise makine öğrenmesi yöntemleri kullanılmış; değişken seçimi Boruta algoritması ile yapılmış, modeller 10 katlı çapraz geçerlilik yöntemiyle test edilmiştir. Bulgular: Öğrencilerin problemli internet kullanımı ve dijital oyun bağımlılığı puan ortalamalarının orta düzeyde seyrettiği; her iki bağımlılık düzeyinin erkek öğrencilerde ve geliri giderinden düşük olan öğrencilerde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Problemli internet kullanımı ile dijital oyun bağımlılığı arasında orta düzeyde güçlü bir ilişki belirlenmiştir (p < 0.05). Makine öğrenmesi modelleri genel olarak tatmin edici performans sergilemiş, en yüksek başarı rastgele orman ve destek vektör makineleri algoritmalarında elde edilmiştir. Sonuç: Araştırma, lise öğrencilerinde problemli internet kullanımı, dijital oyun bağımlılığı ve dijital obezitenin önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, öğrencilerde dijital bağımlılık davranışlarının azaltılması ve dijital obezite riskinin önlenmesine yönelik okul, aile ve sağlık temelli programların geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Adolesan, Dijital obezite, Dijital oyun bağımlılığı, Hemşirelik, Problemli internet kullanımı