Lise Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük derslerinde Ermeni meselesinin öğretimi (mevcut ders kitapları, öğretmen ve öğrenci görüşleri ve çağdaş yayınlar ışığında yeni bir ünite tasarımı)

ÖZET TÜRKİYE CUMHURİYETİ İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSLERİNDE ERMENİ MESELESİNİN ÖĞRETİMİ (MEVCUT DERS KİTAPLARI, ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİ GÖRÜŞLERİ VE ÇAĞDAŞ YAYINLAR IŞIĞINDA YENİ BİR ÜNİTE TASARIMI) Metin, Erhan Yüksek Lisans, Tarih Eğitimi Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Prof. Dr. Mustafa SAFRAN Şubat - 2007 Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Ortaöğretim kurumlarının son sınıflarında okutulmakta olan Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersi içerisinde yer alan, Ermeni Meselesi konusunun, günümüz dünya konjönktürü göz önünde bulundurularak tarih eğitimi açısından tekrar değerlendirilebilmesi amaçlanmıştır. Bu paralelde Ermeni Meselesi üzerine yeni yapılmış ve yapılmakta olan ilmi ve çağdaş yayınların sonuçlarından, Ermeni Meselesinin öğretimi içerisinde kullanılabileceği düşünülen bölümlerin tespit edilerek, öğretmen ve öğrenci görüşleri ışığında, Lise İnkılâp Tarihi dersi içerisinde kullanılabilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca bu çalışmanın Ermeni Meselesinin öğretimi üzerine daha sonra yapılacak veya yapılması düşünülen çalışmalara bir katkı sağlaması, sonraki çalışmalar için bilimsel veriler sunabilmesi amaç edinilmiştir. Çalışma içerisinde tarih eğitiminin öneminden bahsedilmekle beraber tarih eğitimi üzerine dünya da yapılmakta olan bazı çalışmaların sonuçlarından örnekler verilmeye çalışılmıştır. Liselerimizde okutmakta olduğumuz mevcut tarih ders kitaplarında Ermeni Meselesi ve Türk Ermeni ilişkilerine dair yer almakta olan bölümler tek tek incelenerek ilgili bölümlerin tarih eğitimi açısından değerlendirilmesi yapılmış ve ilgili bölümler öğrenciye görelik açısından ele alınmıştır. Çalışmamızın diğer bölümünde Ermeni meselesi hakkında 1995 yılından günümüze kadar olan süre içinde yayınlanmış olan çağdaş ve ilmi yayınların - literatür taraması ve araştırmalarımız sonucunda ulaşabildiğimiz yayınlarla sınırlı olmak üzere - tamamı incelenmiştir. Bu çalışmalarda yer alan konu ile ilgili olan ve öğretim açısından önemli görülen, İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersi içersinde yer alabileceği bölümler tespit edilmiştir. Bu bölümde ayrıca çalışmamızın Çankırı örneklemi içerisinde yapılmasından dolayı konu hakkında yerel arşivlerden ulaşılan Ermeni Meselesi ve Türk-Ermeni İlişkilerine dair belge, kaynak ve dokümanlar tespit edilerek hazırlanan yeni ünite içerisinde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca yerel içerikli bu kaynaklar konu hakkındaki çağdaş yayınların sonuçları ile ilgili bölümde de ifade edilmiştir. Ermeni Meselesi hakkında hazırlanan yeni ünitenin içeriğinin ve özelliklerinin hazırlanmasında öğretmene ve öğrenciye göre olabilmesini sağlayabilmek amacı ile Ermeni Meselesinin öğretimi hakkında öğretmen ve öğrenci görüşlerini hedef alan anketler uygulanmıştır. Anket Çankırı'da seçilen 6 lisede öğrenim gören 240 öğrenciye ve 20 tarih öğretmenine uygulanmış betimsel bir çalışmadır. Anket sonuçlarının gösterdiği hedef doğrultusunda yeni bir ünitenin tasarımı gerçekleştirilmiştir. Mevcut ders kitapları, konu hakkında yayınlanmış çağdaş ve ilmi yayınlar ve öğretmen-öğrenci görüşleri temel alınarak hazırlanmış olan yeni ünite öğretmen ve öğrencilerin tarih eğitimi içerisinde ve İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük derslerinde istifadelerine sunulmuştur. Yeni üniteden istifade eden öğretmenlerin ve öğrencilerin ünite hakkındaki görüşleri sorularak çalışmanın inkılâp Tarihi ve Atatürkçülük derslerinde Ermeni Meselesinin öğretimine sağladığı katkılar objektif olarak aktarılmıştır. Araştırmanın sonuçları tarih öğretimine katkıda bulunması açısından değerlendirilmiş ve önerilerde bulunulmuştu