Mahmud Muhtar Paşa (1867-1935) hayatı, askeri ve siyasi faaliyetleri, eserleri

Mahmud Muhtar Paşa, 6 Aralık 1867 tarihinde stanbul'da doğmuştur.Babası Gazi Ahmed Muhtar Paşa, annesi Fatma Zehra Hanım'dır.Zühtü Paşa Sıbyan Mektebi'nde başladığı tahsil hayatına GalatasarayMekteb-i Sultânisi'nde devam etmiştir. 1885 yılında Mekteb-i Harbiye'yekaydolmuş ve aynı yıl Almanya'da bulunan Metz Mekteb-i Harbiyesi'negönderilmiştir. Metz Harbiye Mektebi'nden 1888 yılında mülazım rütbesiylemezun olmuştur. 1894 yılına kadar Almanya'da kalmaya devam etmiş,kurmaylık eğitimini tamamlamıştır.1894 yılında stanbul'a dönerek Mekteb-i Harbiye'de ve Erkân-ıHarbiye-i Umûmiye'de çeşitli görevlerde bulunmuştur. Mahmud Muhtar Paşa,1897 Osmanlı-Yunan Harbi'ne gönüllü olarak katılmıştır. Savaş esnasındaVelestin ve Dömeke muharebelerinde göstermiş olduğu başarılar iletanınmaya başlanmıştır.1908'de II. Meşrutiyetin ilanıyla Birinci Ferik rütbesiyle Hassa OrdusuKumandanlığı'na getirilmiştir. 1909 Tasfiye-i Rüteb Kanunu ile rütbesimiralaylığa indirilmiş ve aynı yıl Aydın Valiliğine atanmıştır.1910 yılında brahim Hakkı Paşa kabinesinde Bahriye Nazırlığınagetirilmiştir. 1911'de Tarblusgarp Savaşı ile hükümetin iktidardan ayrılmasıüzerine bu görevden ayrılmıştır. 1912 yılında babası Gazi Ahmed MuhtarPaşa'nın kurduğu hükümette de Bahriye Nazırlığına atanmıştır. 1912 yılındaBalkan Harbi'nin başlaması üzerine cepheye giderek Kırkkilise, Lüleburgazve Çatalca Muharebelerinde 3. Kolordu ve 2. Şark Ordusu kumandanı olarakvazife yapmıştır.1913 yılından 1915 yılına kadar Berlin Sefirliği görevinde bulunmuştur.Bu görevinden sonra devlet vazifelerinden uzaklaşmıştır. 1922 yılına kadarsviçre'de yaşamış, millû mücadelenin yurt dışında tanıtılması ve devletmenfaatlerin korunması için çeşitli girişimlerde bulunmuştur. 1922'destanbul'a dönmüştür. Yeni bir stanbul hükümeti kurulması için çalışmalardabulunmuşsa da bir sonuç alamamıştır.1910-1911 yılları arasındaki Bahriye Nazırlığı görevinde devleti zararauğrattığı gerekçesiyle 1929 yılında Divân-ı Âli'de yargılanmış ve devletinzararını tazmin etmeğe mahkum edilmiştir. Bu tarihten itibaren Mısır'ayerleşerek, sakin bir hayat yaşamaya başlamıştır.18 Mart 1935 tarihinde skenderiye'ye giderken Mesina ile Napoliarasında gemide geçirdiği bir kalp krizi neticesinde vefat etmiştir.Üçüncü Kolordu'nun ve kinci Şark Ordusu'nun Muhârebâtı ve MâziyeBir Nazar Berlin Muâhedesi'nden Harb-i Umûmiye Kadar Avrupa ve Türkiye-Almanya Münâsebâtı isimli eserleri en bilenen iki önemli kitabıdır.