Malign lenfoma hastalarında otolog kök hücre nakli öncesi başarısız kök hücre mobilizasyonu öngörülebilir mi? kemik iliğinde cd34 pozitif hücrelerde yüzey cxcr4 ve vla4 antijen sunumları, serum demir yükü, inflamatuar sitokin ve çözünebilir adezyon molekülleri düzeylerinin rolü

Yüksek doz kemoterapi/Otolog kök hücre nakli, dirençli / nüks HL ve NHL hastalarında günümüzde standart tedavi şeklidir. Bu tedavinin uygulanabilmesi için YDK/OKHN öncesi hastaların kemik iliğinde yer alan CD34 pozitif HKH in çevre kanına başarılı şekilde mobilize edilmesi gereklidir. Ne yazık ki %5-30 hastada halen mobilizasyon başarısızlığı görülmektedir. Başarısız mobilizasyonu önceden öngörmede çeşitli risk faktörleri saptanmıştır. Bunlar arasında yaş, tanı tipi, tanı anı veya mobilizasyon öncesi kemik iliği tutulumu varlığı, kemik iliği selülaritesinin düşük olması , mobilizasyon öncesi düşük trombosit veya yüksek ferritin değeri, daha önce kemik iliği bölgesine yaygın RT almış olmak ve lenalidomid, melfelan ve fludarabin gibi kemik iliği üzerine toksik etki gösteren ilaçları kullanmış olunması bulunmaktadır. HKH'in kemik iliğine tutunmasında ya da çevre kanına çıkışında çeşitli adezyon molekülleri rol almakta olup HKH ile kemik iliği stroması arasındaki en önemli bağlantılar HKH üzerindeki CXCR4 ile SDF-1 ve yine HKH üzerindeki VLA-4 ile VCAM-1 arasındadır. Bunun yanısıra çeşitli sitokin ve kemokinler de HKH mobilizasyonunda rol oynamaktadır. Bu çalışmada amacımız, başarısız mobilizasyonu önceden öngörmede kemik iliği biyopsi ve serum örneğindeki çeşitli adezyon molekülleri ve sitokinlerin bize önceden yol gösterici olup olamayacağını belirlemeye çalışmaktı. Çalışmaya Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı Kök Hücre Nakil Ünitesin'de HKH mobilizasyon tedavisi verilmiş olan toplam 38 HL ve 45 NHL hastası alındı. HL hastalarının ortanca yaşı 29,5 (17-65) olup 9'u kadın 29 `u erkek, NHL hastalarının ortanca yaşı 51 (17-67) olup 16'sı kadın 29'u erkek idi. Mobilizasyon durumuna göre hastalar başarılı mobilize olan, yetersiz mobilize olan ve mobilize olamayan şeklinde üç gruba ayrıldı. Her üç hasta grubu arasında kemik iliği biyopsi örneğinde 1 mm2 lik alanda CD34/CXCR4 ve CD34/VLA-4 boyanan ortanca hücre sayısı benzer iken, CD34/VLA-4 için ?2 olanların sayısı başarılı grupta daha fazla idi. Sitokin düzeyleri açısından gruplar arasında sadece başarılı olan grupta yetersiz mobilize olan gruba göre TGF-ß düzeyi daha yüksek saptandı. Başarılı veya başarısız bir mobilizasyonda serum sitokin düzeylerinin nasıl davrandığına dair çok fazla veri bulunmamaktadır. Fakat geniş hasta gruplarını içeren prospektif çalışmalarla bu durumun aydınlığa kavuşması başarısız bir mobilizasyonu, henüz mobilizasyon tedavisi verilmeden önce öngörebilmemize böylece belkide gelecekte kişiye özel mobilizasyon tedavilerinin seçilmesine yardımcı olabilir.