Manisa (Spil) Dağı'nın kuş kompozisyonunun belirlenmesi

Batı palearktik bölgede yer alan Türkiye'nin özellikle sahip olduğu topografya ve iklim koşullarının olanak sağladığı zengin habitat çeşitliliği ve ana kuş göç yollarının üçüne ev sahipliği yapıyor olması kuş kompozisyonu açısından bölgesinde yüksek bir tür çeşitliliğine sahip olmasına olanak sağlamıştır. Bu tez çalışması Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde yer alan ve Aşağı Gediz Alt Havzası sınırları içerisindeki önemli doğa alanı ve önemli biyolojik çeşitlilik alanı olarak kabul edilmiş Manisa (Spil) Dağı'nda yapılmıştır. Araştırma alanında kuş kompozisyonunun belirlendiği ilk çalışma niteliği taşıyan bu tez çalışması ile Manisa (Spil) Dağı'nın kuş kompozisyonunun ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Çalışma sahası 27.435 ha'lık bir alana sahiptir. Araştırma sahasında rastgele 50 örnek alan belirlenmiştir. Örnek alanlar; korunan alan, korunmayan alan ve tarım arazileri olarak sınıflandırılmıştır. Alanın kuş kompozisyonunu ortaya çıkarmak amacıyla yapılan gözlemlerde nokta sayım yöntemi kullanılmıştır. Bu alanlarda 11 ay boyunca envanter araştırması yapılmıştır. Arazi çalışmaları kuş türlerinin aktif olduğu sabah (06:00-11:00) saatleri ile öğleden sonra (15:00-20:00) saatleri arasında yapılmıştır. Kuş türleri doğal ortamlarında gözlenmiştir ve gözleme dayalı olarak çekilen fotoğraf belgeleri ile teşhis kitaplarından tür teşhisi yapılmıştır. Tayin edilen türler, bolluk verileri ve var-yok verileri oluşturulan kuş tanı karnelerine işlenmiştir. Araştırmada Eylül 2022 – Temmuz 2023 tarihleri arasında yapılan gözlem sonuçları değerlendirilmiş ve toplam 11 takıma (ordo) ait 32 familyadan 81 tür ve 2 alttür olmak üzere 83 takson tespit edilmiştir. Tespit edilen 83 kuş taksonunun IUCN kriterlerine göre 81'i LC, 1 tür VU, 1 tür ise NT kategorisindedir Kuş taksonlarının ait oldukları takımlara göre dağılımı sırasıyla Galliformes 1, Pelacaniformes 1, Ciconiiformes 2, Accipitriformes 6, Falconiformes 3, Columbiformes 4, Cuculiformes 1, Caprimulgiformes 2, Bucerotiformes 1, Piciformes 1, Passeriformes 61 şeklindedir. Tespit edilen kuş türlerinden 42 tür yerli, 26 tür yaz göçmeni, 13 tür kış göçmeni, 2 tür transit göçerdir. Saptanan taksonların bölge statüleri ve koruma statüleri birer tablo halinde verilmiştir. Elde edilen tüm veriler çalışmanın çıktıları olarak kayda geçmiştir.