Matematik öğretmenlerinin matematiksel modelleme yöntemine yönelik etkinlik oluşturma ve uygulama süreçlerinin incelenmesi

Araştırmanın amacı ortaöğretim matematik öğretmenlerinin matematiksel modelleme yöntemi ile ilgili görüşlerinin ve bu yönteme uygun etkinlik oluşturabilme ve sınıf ortamında uygulayabilme yeterliklerinin belirlenmesidir. Araştırma Zonguldak ilindeki bir lise de görev yapan 5 matematik öğretmeni ile yürütülmüştür. Nitel araştırma yöntemi kullanılan araştırmanın deseni durum çalışmasıdır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış ön ve son görüşme formları ve yarı yapılandırılmış gözlem formu kullanılmıştır. Öğretmenlerin matematiksel modelleme yöntemi ile ilgili görüşlerini ve bilgi düzeylerini öğrenebilmek için ilk olarak öğretmenler ile ön görüşme formu kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan ön görüşmelerden sonra 4 haftalık bir eğitim süreci gerçekleştirilmiştir. Bu eğitim sürecinde öğretmenlere matematiksel modelleme yöntemi, modelleme etkinliklerinin özellikleri, etkinliklerin oluşturulması ve uygulanma süreçleri ile ilgili gerekli bilgilendirmeler yapılmıştır. Öğretmenlerden modelleme etkinlikleri tasarım prensiplerini dikkate alarak birer etkinlik tasarlamaları istenmiştir. Ayrıca tasarladıkları veya hazır elde ettikleri birer etkinliği sınıflarında uygulamaları istenmiştir. Öğretmenlerin seçtikleri etkinliği sınıflarında uygulama süreçleri, öğretmenlerin uygulama yeterliklerini ve karşılaşılan zorlukları belirleyebilmek için gözlemlenmiş ve süreçler video kamera ile kaydedilmiştir. Öğretmenlerin uygulamasının hemen ardından son görüşme formu kullanılarak öğretmenlerin süreç sonundaki düşüncelerini belirleyebilmek için öğretmenler ile son görüşmeler yapılmıştır. Öğretmenlerin matematiksel modelleme yöntemi ile ilgili görüşlerinin alındığı görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde içerik analizi, öğretmenlerin modelleme etkinliklerini uygulama yeterliliklerini tespit etmek amacıyla yapılan gözlemlerden elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin çalışma öncesinde matematiksel modelleme hakkında bilgi düzeylerinin yetersiz olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışma kapsamında matematiksel modelleme yöntemi ile ilgili bilgilendirilen ve sınıflarında uygulama gerçekleştiren öğretmenlerin hepsi matematiksel modelleme yöntemini kullanmak istediklerini ifade etmişlerdir. Ancak bazı öğretmenlerin kullanmak istemelerini ifade etmiş olmalarına rağmen zaman sıkıntısından dolayı yaşanabilecek soruna dikkat çekerek kullanma durumlarını öğretim programının sadeleşmesi şartına bağladıkları ortaya çıkmıştır. Modelleme etkinliği oluşturma süreci ile ilgili bulgular ise öğretmenlerin modelleme etkinliği oluşturma yeterliğinin düşük olduğunu göstermektedir. Öğretmenler oluşturma sürecinde ciddi zorlanmış ve hiçbiri etkinlik oluşturamamıştır. Öğretmenlerin etkinlik oluşturma sürecinde yaşadıkları zorluğun sebebini bu tarz etkinliklere alışık olmamalarına bağladıkları belirlenmiştir. Öğretmenlerin modelleme etkinliği uygulama süreçleri gözlemlerinde ise öğretmenlerden çoğunun modelleme etkinlikleri uygulamalarında matematiksel modelleme basamaklarının takip edilmesini sağlamadığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğretmenlerin uygulamalarda ya aşırı yönlendirici oldukları ya da öğrencilerin bağımsız çalışmalarını sağlamak adına hiç yardımda bulunmadıkları görülmüştür. Uygulamalarda karşılaşılan zorluklar, öğrencilerin bu tarz etkinliklerle ilk defa karşılaştıkları için etkinlikleri anlayamaması ve çeşitli nedenlerle sınıf içi oluşan gürültü olarak tespit edilmiştir. Uygulamalarda yaşanılan sorunların genel sebebinin öğretmenlerin uygulama için ön hazırlık yapmamaları ve uygulamalardaki deneyimsizlikleri olarak belirlenmiştir.