Yabancılara Türkçe öğretiminde kültür aktarımının başka bir boyutu: Ders kitaplarının cinsiyet tercihi açısından incelenmesi

Yabancılara Türkçe öğretiminde Türkçenin öğretiminin yanı sıra Türk kültürünün tanıtılması ve aktarılması da hedeflenenler arasındadır. Bu bağlamda yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılacak ders kitapları yoluyla Türk kültürünün doğru şekilde tanıtılması oldukça önemlidir. Bu önemden yola çıkıldığında ders kitaplarının hazırlanmasında toplumun sahip olduğu cinsiyet anlayışının da özenle ve doğru şekilde yansıtılması gerekmektedir. Bu özenle hazırlanmış ders kitapları aracılığıyla Türk kültürünü tanıyan bireylerin, Türk kültüründeki toplumsal cinsiyet algısını doğru şekilde kazandıkları görülecektir. Bu amaçla şekillenen çalışmada yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan Yeni Hitit 1 Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı, Gazi TÖMER Yabancılar İçin Türkçe A1 Ders Kitabı, İstanbul Yabancılar İçin Türkçe A1 Ders Kitabı ve Yedi İklim Türkçe A1 Ders Kitabındaki görseller, okuma ve dinleme metinleri, oluşturulan çerçeve ve belirlenen kategorilere göre incelenmiş ve kitaplardaki cinsiyet tercihi Türk kültürünün özellikleri bağlamında ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi kullanılmıştır. Bu bağlamda ders kitaplarında yer alan görseller ile okuma ve dinleme metinlerinde var olan cinsiyet tercihinin ne şekilde olduğunu ortaya koymak için her kitap oluşturulan kategorilere göre tek tek içerik analizi yapılarak incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda kitaplardaki resimlerin cinsiyete göre dağılımı tespit edilmiş, cinsiyetlerin bulundukları mekânlara, iletişim kurdukları bireylere, temsil ettikleri mesleklere ve faaliyet ve sorumluluklarıyla ilgili eylemlerine yönelik elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Çalışma sonucunda ele alınan kitaplar kategorilere göre ayrı ayrı incelendiğinde söz konusu cinsiyet tercihinde kitaplar arasında farklılıklar olduğu, kitapların bazılarının Türk kültürüne ait geleneksel cinsiyet anlayışını yansıtırken bazılarının yansıtmadığı, bazılarının ise cinsiyet kalıplarının dışına çıkan verilerden oluştuğu tespit edilmiştir. Bu bulgulardan hareketle ilgili alana yönelik hazırlanacak ders kitaplarında cinsiyet algısının nasıl olması gerektiğine yönelik önerilerde bulunulmuştur.