Matematik öğretmenlerinin öğrenci düşüncelerini fark etme becerilerinin örüntü genellemesi konusunda incelenmesi

Bu çalışmanın amacı matematik öğretmenlerinin yedinci sınıf düzeyinde örüntü genellemesi konusunda öğrencilerin matematiksel düşünmelerini fark etme becerilerini araştırmaktır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılının bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırma Karaman'ın farklı devlet okullarında görev yapan 5 matematik öğretmeniyle gerçekleştirilmiştir. Ayrıca bir devlet okulunda öğrenim gören 19 öğrenci, örüntü soruları ile ilgili öğrenci çözümleri ve öğrenci çözüm videoları için çalışmaya dahil olmuştur. Öğrenci çözümlerini ve çözümlere ait video görüntülerini elde etmek için şekil örüntüsü ile ilgili sorular kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynaklarını öğrenci çözüm kağıtları, öğrenci çözümlerine ait video görüntüleri ve öğretmenler ile yarı yapılandırılmış birebir görüşmeler oluşturmaktadır. Öğrenci çözümleri analiz edildikten sonra, seçilen 5 öğrencinin hem doğru hem de yanlış çözümünü içeren, öğrencilerin çözümlerini açıkladıkları video görüntüleri elde edilmiştir. Öğrencilerden elde edilen öğrenci çözümleri ve çözümlere ait video görüntüleri kullanılarak 5 öğretmen ile birebir yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Matematik öğretmenlerinin fark etme becerisi Jacobs, Lamb ve Philipp'in (2010) fark etme becerisine ait teorik çerçevesi kullanılarak 'öğrenci düşüncesine dikkat etme, öğrenci düşüncesini yorumlama ve öğrenci düşüncesine cevap verme' çerçevesinde incelenmiş ve analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları matematik öğretmenlerinin genellikle öğrencilerin matematiksel düşüncelerine sınırlı düzeyde dikkat ettiklerini, öğrenci düşüncelerini yorumlamakta ise zorluk yaşadıklarını ortaya çıkarmıştır. Matematik öğretmenleri öğrenci düşüncelerine yönelik öğrencinin soruyu nasıl çözdüğünü söylemişler ve açıklama yapmamışlardır ya da kâğıtta gördüklerini tek tek anlatmışlardır. Öğrenci düşüncesini yorumlama sürecinde ise çözümlerin doğru ya da yanlış olduğuyla ilgili veya öğrenci matematiksel düşüncesinden farklı bir konudan (dört işlem becerisi kötü gibi, konuyu anlamış-anlamamış) bahsetmişlerdir. Öğrenci düşüncesine dayalı cevap verirken ise matematik öğretmenlerinin genellikle yanlış cevapları doğru cevaba götürmeye yönelik soru sorma ya da öğrenciye konuyu anlatma eğilimde olduğu görülmüştür. Matematik öğretmenlerinin çoğu doğru cevaplı öğrenciyi tebrik edeceklerini belirtmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Fark etme becerisi, Matematik öğretmenleri, Örüntü öğretimi, Öğrenci düşünceleri