Melezleme ıslahıyla seçilmiş çilek genotiplerinin verim, kalite özelliklerinin belirlenmesı ve moleküler karakterizasyonu

Bu tez çalışmasıyla, melezleme ıslahı yöntemi kullanılarak, yerli çilek çeşitlerindeki üstün tat ve aroma özellikleri, yabancı orijinli çeşitlerin yüksek verim ve meyve et sertlik değerleriyle birleştirilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda; elde edilen 4.066 adet melezde; bitki, çiçek ve meyve yapılarına göre seçimler yapılmış ve istenilen özellikleri taşıyan 229 adet genotip belirlenmiştir. Seçilmiş 229 adet genotipin ebeveynlerle birlikte, fenolojik gözlemleri ile pomolojik analizleri yapılmıştır. Elde edilen verilere tartılı derecelendirme metodu uygulanarak, 13 adet üstün özellikli genotip seçilmiştir. Seçilen bu genotipler ve ebeveynlerine; birinci yıldaki gözlem ve analizlere ilave olarak daha ayrıntılı analizler yapılmıştır. 2016-2017 yetiştirme sezonunda elde edilen verilere uygulanan tartılı derecelendirme sonucunda; '36', '61' ve '33' numaralı melezlerin ebeveynlerinden bile yüksek puanlar alarak, ön plana çıktıkları görülmüştür. Seçilmiş bu melez genotiplerin, anne ebeveynlere göre, benzer antioksidan içeriği, daha yüksek ester oranları ve fakat daha düşük meyve et sertlik değerlerine sahip oldukları dikkat çekmiştir. Bu melezlerin doğrudan sanayiye yönelik birer çeşit veya yüksek antioksidan kapasitesi, verim, koku ve tat özellikleri ile taze tüketim için gen kaynakları olabileceği düşünülmektedir. Bu melezlerin ticari çeşit olabilmeleri için, meyve et sertliği açısından sert etli ticari çeşitle geriye melezlenmeli veya biyoteknolojik yöntemler yardımıyla geliştirilmeleri gerekmektedir.