Meme kanserli hastaların aksiller diseksiyonunda ligasure ile konvansiyonel yöntemin seroma oluşumu ve yapısına olan etkisi prospektif randomize klinik çalışma

Cerrahinin çeşitli alanlarında hemostaz ve diseksiyon amacıyla yeni geliştirilen termal enerji sistemleri (Ligasure, Argon Plasma Koagülatör, Cavitron Ultrasonic Surgical Aspiratör, Ultracision gibi) kullanılmaktadır. Ligasure ForceTriad Sistemi (Valleylab Boulder Colorado) yeni kullanıma giren primer olarak abdominal cerrahi için geliştirilen hemostaz sağlayıcı bir cihazdır. Ligasure, çapı 7 mm?ye kadar olan damarları kollajen ve elastin liflerini denatüre edip tıkaç oluşturarak hemostaz sağlar.(8) Bu klinik randomize çalışmanın amacı; meme kanseri nedeni ile ameliyat edilen ve aksiller diseksiyon yapılan hastalarda, damar mühürleme cihazının (Ligasure), ameliyat sonrası direnlerden gelen sıvı miktarına, direnlerden gelen sıvının yapısındaki değişimi, diren kalış süresine ve seroma oluşumuna etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya radyolojik ve histolojik olarak meme kanseri tanısı konulmuş olan modifiye radikal mastektomi operesyonu planlanan hastalar dahil edildi. Bu hastaların hepsine seviye II aksiller lenf nodu diseksiyonu uygulandı. Sentinel lenf nodu biyopsisi pozitif olan veya klinik olarak aksillası pozitif olup aksiller diseksiyon yapılan ortalama yaşı 56.60 ± 12,6 olan toplam 21 hasta dahil edildi. Hastalar iki gruba ayrıldı. Birinci gruba elektrokoter ve bağlama, ikinci gruba Ligasure ile aksiller diseksiyon yapıldı. Grup I (n:11) hastaların ortalama yaşı 61,45 yıl ± 13,56, Grup II (n:10) hastaların ortalama yaşı 51,30 yıl ± 9,57. İki grup arasında menapozal durum, vücut kitle indeksi, hastanın boyu, kilosu, metastatik lenf nodu sayısı, çıkarılan lenf nodu sayısı, çıkarılan doku ağırlığı, tümör çapı, lenf nodu sayısı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Ligasure kullanımının ameliyat süresini kısalttığı görüldü. Ancak seroma oluşumu, direnaj süresi ve direnaj miktarları açısından ligasure kullanımı ile bağlama elektrokoter yöntemi arasında bir fark saptanmadı. Direnlerden gelen sıvıların hemogram ve biyokimyasal olarak günler içindeki değişimlerin grupların kendi aralarında kıyaslamasında istatistiksel olarak bir anlamlılık bulunmaz iken, günler içindeki grupların kendi içindeki değişimlerinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü. Seroma oluşumunun patofizyolojisi halen belirsiz olmakla beraber özellikle yapılan aksiller diseksiyon sonucunda lenfatik direnaj sisteminin sekteye uğramasının majör nedenlerden en önemlisi olduğu konusunda fikir birliği mevcuttur. Seroma oluşumunda obezite, yaş, hipertansiyon, cerrahi teknik ve elektrokoter kullanımı gibi birçok faktör etyolojide tanımlanmıştır. Seroma tek başına yaşamı tehdit eden bir komplikasyon olmadığı halde neden olduğu enfeksiyon ve nekroz, morbiditenin artmasına neden olur. Seroma hastanede kalış süresini uzatır, taburcu sonrası hastanın yara yeri kontrol sıklığını arttırır, hatta adjuvan tedavinin gecikmesine neden olur. Modi?ye radikal mastektomi ameliyatları sonucu oluşan komplikasyonlar; kanama, enfeksiyon, nekroz ve seroma olarak sayılabilir. En çok görülen komplikasyon seroma oluşumudur. Seroma oluşumu tek başına enfeksiyon ve nekroz riskini artırmakta, ?eplerin göğüs duvarına yapışma süresini uzatmakta ve hastanede kalış süresini uzatmaktadır. Modi?ye radikal mastektomi ameliyatının en sık rastlanılan komplikasyonu seroma birikimidir ve % 8.4 ? 85.0 arasında görülmektedir. Seroma seröz sıvının, mastektomi veya aksiller diseksiyon sonrası deri ?epleri altındaki ve aksiller ölü boşlukta birikmesidir. Seroma oluşumunu artıran nedenler; -Aşırı diseksiyon sonrası oluşan ölü boşluğun fazlalığı, -Göğüs duvarı düzensizliği, -Yaş, -Vücut-kitle indeksi fazlalığı, -Sistemik hastalıklar (örn: diabet), -Solunum hareketleri ile göğüs duvarı hareketliliği, -Omuz kol hareketleri ile lenf akımının pompalaması olarak sıralanabilir (13). Seroma komplikasyonu sıklığını azaltmak için bir takım önlemler önerilmiştir. Bunlar skleroterapi, ?eplerin göğüs duvarına dikilmesi, omuz ve kol hareketlerinin kısıtlanması, direnlerin erken çekilmesi olarak sıralanabilir(8,9). Ancak en etkili yöntem kapalı emici direnaj sistemlerinin kullanılmasıdır. Hemostaz ve doku kesme işlemini beraber yapan Ligasure ForceTriad cihazın çalışma sonucunda kullanılabilir, güvenli ve etkili olduğu ancak seroma oluşmasında anlamlı bir fark oluşturmadığı, postoperatif dönemde komplikasyon gelişmesi açısından güvenli olduğu tespit edildi. Bu açıdan konvansiyonel tekniğe bir alternatif olabileceği görüldü.