Mermer sektöründe uygulanan faaliyet tabanlı maliyetleme yönteminin incelenmesi ve Bilecik ilinde bir uygulama

Yükselen rekabet ortamı, değişen koşullar ve üretimde teknoloji yoğunluğunun artması dolayısıyla maliyet hesaplamalarına geleneksel bakış açısı etkin bir maliyet bilgisi sunmaktan uzak kalmıştır. İşletmelerin rekabet koşulları dolayısıyla pazar paylarını arttırmanın öncesinde mevcut konumlarını koruyabilmek ve ayakta kalabilmek için kendilerini büyük bir mücadelenin içinde bulmuşlardır. Bu mücadelenin başında da maliyetlerin azaltılabilmesi yer almaktadır. Maliyetlerin azaltılabilmesi için ise, maliyetlerin doğru tespit edilebilmesi gerekmektedir. Oluşan bu şartlarda, geleneksel maliyetleme yöntemlerinin yeterli olamadığı ortadadır. Bu nedenle geliştirilen çeşitli maliyet yönetimi yaklaşımlarından biri de faaliyet tabanlı maliyetlemedir. Tezde işletmenin mevcut maliyetleme sistemi Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTM) açısından incelenerek, işletmenin maliyet verilerinin mükemmelleştirilmesi için öneriler geliştirilmiştir. İşletme teknoloji yoğun ve emek yoğun üretim departmanlarına sahip bir işletme olduğundan bu tür ortamlarda FTM sistemi içinde dağıtım anahtarlarının nasıl belirlendiği ortaya konulmuştur. Uygulamaya konu işletmede ebatlı mermer üretimi ve mozaiküretimi olmak üzere iki farklı departmanda üretim yapılmasından dolayı, mozaik ürününün yan ürün ve birleşik ürün açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. Mozaik ürünlerinin maliyetlerinin daha doğru belirlenmesi için, TMS-2 Stoklar Standardına uygun olarak transfer fiyatlaması yoluyla, ebatlı mermer üretiminde ortaya çıkan firelerin belirli bir değerle mozaik departmanına aktarılması yoluyla, mozaik ürünlerinin maliyetlerinde oluşacak değişim ortaya konulmuştur.