Mesleki grup rehberliğinin lise öğrencilerinin mesleki olgunluk düzeylerine etkisi

ÖZET Bu çalışmanın amacı, meslekî grup rehberliğinin lise I. sınıf öğrencilerinin meslekî olgunluk düzeylerine etkisini araştırmaktır. Bu araştırma, kontrol gruplu ön-test ve son-test modele da yalı deneysel bir çalışmadır. Araştırma 1992-1993 öğretim yılında Ankara Keçiören Sultan Mehmet ve Kanunî Liseleri'nde öğrenim gören lise I. sınıf öğrencileri (14-15 yaşlar) üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın deney grubunu Fatih Sultan Mehmet Lisesi öğrencilerinden 21 öğrenci (11 kız ve 10 erkek), kontrol grubunu ise Kanunî lisesi öğrencilerinden 21 öğrenciden (11 kız ve 10 erkek) oluşturmuştur. Deney grubundaki öğrencilerle 10 hafta süreli haftada iki saat meslekî grup rehberliği yapılmıştır. Deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin ön-test ve son-test aşamalarında mesleki olgunluk düzeyleri Meslekî Olgunluk Ölçeği ile ölçülmüştür. 14-18 yaşlar arasındaki gençlerin kendilerinden beklenilen meslekî olgunluk düzeyine ulaşabilmeleri "Bir Meslekî Tercihi Billurlaştırma" meslekî gelişim görevine ilişkin meslekî tutum ve davranışları üstlenmeleri ile mümkündür. Bu araştırmada denenen mesleki grup rehberliğinin programı Meslekî Olgunluk Ölçeği ile ölçülebilen sekiz meslekî tutum ve davranışı içermektedir. Meslekî grup rehberliğinde bu meslekî tutum ve davranışlar kazandınlırken eklektik bir yaklaşım tercih edilmiş ve grupta tartışma, meslekî hipotetik vak'a, meslek oynama, bilgi ve ev ödevi verme teknikleri uygulanmıştır.Meslekî grup rehberliği sonrasında deney ve kontrol grupla rının MOÖ'nden ön-test ve son-test uygulamaları arasında bir fark olup olmadığını belirlemek için Split-plott F testi kullanılmıştır. De ney ve kontrol gruplarının MOÖ ön-test ve son-test puanlan ara sında farklar bulunmuştur. Bu farkların işlemden mi, gruplardan mı kaynaklandığım belirlemek için Tukey'in Gerçek Önemli Fark Yöntemi kullanılmıştır. Tukey testi sonuçlarına göre de deney gru bunun MOÖ öntest puanlarının ortalaması ve sontest puanlarının ortalaması arasındaki fark.001 düzeyinde önemli bulunmuştur. Buna karşılık, kontrol grubunun MOÖ öntest ve sontest puanları nın ortalamaları arasındaki fark önemli düzeyde bulunmamıştır. Bu bulgu deney grubu öntest ve sontest puanlarının ortalamaları arasındaki farkın uygulanan meslekî grup rehberliğinden ileri gel diğini kanıtlamaktadır. Deney ve kontrol gruplarının sontest puan larının ortalamaları arasındaki fark da.001 düzeyinde önemli bu lunmuştur. Bu bulgular araştırmada denenen meslekî grup rehber liği yönteminin lise öğrencilerinin meslekî olgunluk düzeylerini ar tırmada etkili olduğunu ortava kovmaktadır. 'ö1- Elde edilen bulgulara dayalı olarak yorumlar yapılıp, bu bulgular liselerde meslekî rehberlik hizmetleri açısından tartışılmış ve öneriler sunulmuştur. Meslekî grup rehberliği yönteminin lise lerde öğrencilerin meslekî olgunluk düzeylerini artırmada etkili ol duğu ve bu yöntemin meslekî rehberlik hizmetleri veren uzmanlar tarafından öğrencilerin meslek seçimlerine yardımcı olmada kulla nılabileceği öneriler içindedir. ıı