Metaverse kullanma niyetinin bazı psikososyal değişkenler açısından incelenmesi

Metaverse, birbirine bağlı bir dizi dijital evren olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada Metaverse kullanma niyeti Planlı Davranış Kuramı (PDK) ekseninde ele alınmıştır. Çalışmada PDK'nın temel bileşenleri açısından Metaverse'e yönelik tutum ve Metaverse kullanma niyeti incelenmiştir. Ayrıca Öz Belirleme Kuramı (ÖBK) çerçevesinde temel psikolojik ihtiyaçlar, Dehşet Yönetimi Kuramı (DYK) çerçevesinde kalıcı eser bırakma isteği, etkileşim kaygısı ve dijital bağımlılık gibi değişkenlerin Metaverse kullanma niyetiyle ilişkileri ele alınmıştır. Bu perspektifle çalışmada; Metaverse tutumları, Metaverse kullanma niyeti ve kalıcı eser bırakma isteği konusunda ölçüm araçları geliştirilmiştir. Geliştirilen ölçüm araçlarına yönelik geçerlilik ve güvenilirlik analizleri yapılmıştır. Çalışmanın örneklemi, Türkiye'de farklı bölümlerde okuyan 18-45 yaş arası 324 üniversite öğrencisinden (240 kadın, 84 erkek) oluşmaktadır. Araştırmada birbirleriyle ile ilişkilerini ölçmek üzere "Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği", "Metaverse Tutum Ölçeği", "Metaverse Kullanma Niyeti Ölçeği", "Kalıcı Eser Bırakma İsteği Ölçeği", "Etkileşim Kaygısı Ölçeği" ve "Dijital Bağımlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda geliştirilen ölçeklerin geçerli ve güvenilir olduğu görülmüştür. Ayrıca özerklik ve ilişki kurma ihtiyacı, Metaverse tutumları, etkileşim kaygısı ve dijital bağımlılık ile Metaverse kullanma niyeti arasında pozitif ilişkiler olduğu görülmüştür. Kalıcı eser bırakma isteği ile Metaverse arasında bir ilişki bulunamamıştır. Ek olarak Metaverse tutumlarının Metaverse kullanma niyetini yordadığı görülmüştür.