Mimarlıkta tasarım araştırmasının sayısal tasarım ve üretimle etkileşimi

Tasarım araştırması alanı; literatür, tartışmalar, konferanslar ve uygulamalar yoluyla tartışılmaya ve gelişmeye devam etmektedir. Özellikle son yıllarda sayısal teknolojilerin tasarıma entegrasyonuna bağlı olarak alandaki çalışmalar uygulamada ve akademide hız kazanmıştır. Alanda, Frayling'in sanat ve tasarım araştırmalarındaki simgesel sınıflandırması yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunlar tasarım araştırmasında, tasarımla ilgili hangi araştırmanın nerede bulunduğunun tanımlanması etrafında dönen; tasarımla ilgili araştırma (research into design), tasarım için araştırma (research for design) ve tasarım yoluyla araştırma (research through design) olmak üzere üç kategoride özetlenmiştir. Günümüzde tasarımın büyük bir bölümünün bilgisayarla gerçekleştirildiği düşünüldüğünde sayısal teknolojilerin tasarım araştırması üzerinde artan etkisi, tasarım ve üretimin ardındaki süreçleri yeniden bağlama ve iç içe geçirme potansiyeli taşımaktadır. Bu bağlamda tasarım araştırmaları sayısal teknolojiler öncülüğünde odak noktası haline gelmiştir. Tez çalışmasında, tasarım araştırmasının sayısal tasarım ve üretimle etkileşimi, tasarım alanını özellikle son yıllarda yaygın olarak kullanılan bu üç kategori ile ilişkilendirerek, günümüzde tasarım ve araştırma arasında bütünleşmeye doğru giden süreçte yer alan paradigma değişmeleri ile ele alınmaktadır. Öncelikle tasarım bilgisi ve tasarım araştırması kavramları tanımlanarak, tasarım araştırmacılarının tasarıma olan yaklaşımları, birinci ve ikinci nesil olmak üzere, ve tasarım yöntemleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde tasarım araştırması ile sayısal tasarım ve üretim teknolojileri arasındaki ilişki, Frayling'in tasarım araştırması sınıflandırmasıyla kategorize edilmiştir. Her bir kategorinin kapsamı, ilgili kategorinin içeriğinin tanımlanmasının ardından detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Sınıflandırmaya tasarımla ilgili araştırma (research into design) kategorisiyle başlanarak, kapsamında tasarımın bir disiplin olarak belirmesi tarihsel süreçte incelenmiştir. Sınıflandırmanın tasarım için araştırma (research for design) kategorisinde sayısal teknolojilerin tasarım ve üretim üzerindeki etkisi çeşitli kuramlar üzerinden incelenmiştir. Bu etki tasarımcıdan bağımsız düşünülemeyeceği için bölümde, tasarımcı ile sayısal teknolojiler arasındaki etkileşime de vurgu yapılmıştır. Sınıflandırmanın son ve en çok gelişen kategorisinde, tasarım yoluyla araştırma (research through design), tasarım araştırmasının sayısal tasarım ve üretimle bütünleşerek ürettiği yeni tasarım ve araştırma yöntemleri, araştırma ve tasarımın bütünleştiği örnekler üzerinden irdelenmiştir. Her bir bölüme bir tasarım araştırması olarak yaklaşılmıştır. Sayısal teknolojilerin yarattığı dijital devrimle tasarım ve araştırmanın, disiplinlerüstü bir düzeyde nasıl bütünleştiği ve bu bütünleşmenin ürünler, malzemeler, süreçler ve çeşitli uygulama örnekleri üzerinden nasıl okunabildiği ve bunun mimari tektonik üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir.