Montaj hatlarının dengelenmesinde çok amaçlı bir yaklaşım

DZET Endüstrileşme, toplam işin öğelerine ayrılarak, bu öğelerin ayrı ayrı işçiler tarafından yapılmasıyla daha hızlı ve daha ucuz üre tim yapılabileceği görüşünü ortaya çıkarmıştır. Bunun sonucu olarak üretim, üzerinde değişik iş istasyonlarının bulunduğu belirli bir hat üzerinden geçirilerek yapılır. Malzemelerin akış hattı boyunca, işgücünden yararlanılarak transfer edildiği ve parça üzerindeki işlemlerin, aralarındaki kısıtlar gözönüne alınarak birleştirilmesiyle oluşturdukları istasyonların yine bir hat boyunca sıralanmalarıyla oluşan sisteme "montaj hattı" adı verilmektedir. Bir veya birkaç ürün için yapılacak montaj hattı üretimi tasarlandığında, üretimi oluşturan iş öğelerinin iş istasyonlarına özgülenmesi problemi karşımıza çıkmaktadır. Dolayısıyla, sözkonusu iş öğelerinin işlem sürelerinin, iş istasyonlarına göre dengelenmesi gerekmektedir. Ürün veya model sayısına göre montaj hatlarını üç temel gruba ayırabiliriz : 1) Tek Modelli Hatlar : Bunlar, tek bir model veya ürünün üre timine yönelik özel hatlardır. 2) Çok Modelli Hatlar : Bu tür hatlarda, farklı ürünler veya aynı ürünün iki veya daha çok benzer tipi, ayrı yığınlar halinde üretilir. Her model, bu hat üzerinde ayrı bir yığın oluşturur. 3) Karışık Modelli Hatlar : İki veya daha çok benzer ürünün veya bir ürünün değişik modellerinin aynı anda ve karışık olarak üretildiği montaj hatlarıdır. Genellikle üzerinde çalışma yapılmış olan grup, tek modelli hatlardır. Günümüz çalışmaları da çok modelli hatlar üzerinde yoğunlaşmaktadır. Karışık modelli hatlar konusunda yapılmış çok az çalışma vardır.