Multipl skleroz ve diğer demiyelinizan hastalıklarda herpes virüslerin nöronal otoantikorlar ile ilişkisinin araştırılması

Demiyelinizasyona yol açan otoimmün yanıtın tetiklenmesine neden olacak muhtemel mekanizma ve bu mekanizmanın virüslerle ilişkisi hakkında çok az şey bilinmektedir. Bu çalışmada, Multipl Skleroz (MS) ve Nöromiyelitis Optika Spektrum Bozukluğu (NMOSD) olgularında Anti-EBV, Anti-HHV6A pozitiflik seviyelerinin Anti-AQP4, Anti-flotillin, Nörofilament Hafif Zincir (NfL) ve Nogo-A seviyeleri ile olası ilişkilerinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Etik Kurul onayı 04.02.2020/74 sayılı karar ile alındı. Kliniğimize başvuran 19-54 yaş arası MS (n=19), NMOSD (n=8) ve Psödotümör Serebri (PTS, n=15) olgularının tanı amaçlı alınan BOS örnekleri, ELISA ve IFA yöntemleri (BAİBÜ BAP 2021.08.32.1503) ile çalışıldı. Grup karşılaştırmalarında Bağımsız Örneklem T/Mann Whitney-U, Çapraz Tablolar-Fisher's Exact ve Pearson/Spearman korelasyon analiz testleri kullanıldı. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Anti-AQP4 pozitiflik yüzdesi en fazla PTS grubundaydı, p=0,055. Anti-HHV6A pozitif MS (p=0,046) ve PTS (p =0,015) olgularının Nogo-A seviyeleri daha yüksekti. Anti-flotillin pozitif MS olgularında NfL seviyesi daha az gözlendi, p=0,051. MS (p=0,046) ve PTS (p=0,011) olgularının Nogo-A seviyeleri ile Anti-HHV6A pozitiflikleri, NMOSD olgularının hastalık başlangıç yaşları ile NfL seviyeleri (p=0,027) ve PTS olgularının Nogo-A ve NfL seviyeleri arasında pozitif yönde korelasyon saptandı, p=0,031. Elde edilen sonuçlara göre tanı aşamasında PTS olgularında Anti-AQP4 pozitifliklerinin değerlendirmesinin yapılması önerilmektedir. Anti-EBV pozitifliğinin, üç olgu grubunda yüksek olması, ayırıcı tanı yerine tedavi stratejilerinde kullanılacak bir parametre olabileceği düşünülmektedir. Anti-HHV6A'nın ayırıcı tanıda daha etkili olduğu ve özellikle aksonal hasarı gösteren yeni biyobelirteçlerle birlikte çalışılması önerilmektedir. Ayırıcı tanıda Anti-flotillin ile ilgili çok merkezli ve daha fazla olgu sayısı ile yapılacak yeni çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.