Multiple skleroz hastalarının klinik, demografik verilerinin değerlendirilmesi ve gebeliğin prognozla ilişkisi: Tek merkezli retrospektif çalışma

AMAÇ: Multipl Skleroz (MS) inflamasyon, demyelinizasyon ve akson hasarı ile karakterize, sıklıkla beyaz cevheri tutan ancak korteks ve derin gri cevherde de görülebilen merkezi sinir sisteminin kronik bir hastalığıdır. Genellikle 20-40 yaş arası başlar ve kadınlarda 2-3 kat daha sık görülür. Üreme çağındaki kadınlar hasta popülasyonunun önemli kısmını oluşturduğundan takip ve tedavi planlanmasında gebelik durumu önemlidir. Bu çalışmada MS'li kadın hastaların gebelik öncesi, gebelik süresince ve gebelik sonrası MS hastalık aktivitelerinin, fetal yan etki / gebelik komplikasyonu meydana gelip gelmediğinin ve MS hastalığının fertilite üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. MATERYAL VE METOD: Bu çalışmada Ocak 2010 ve Ocak 2021 tarihleri arasında KTÜ Tıp Fakültesi Nöroloji Polikliniğine başvurusu olan daha önce gebelik geçiren 505 ve hiç gebelik geçirmeyen 483 kadın MS hastası çalışmaya dahil edildi. Hastalara ait veriler MSBase kayıt sisteminden ve hastalardan izin alınarak kendilerine yöneltilen hastalıkları ve gebelik süreçleri ile ilgili sorulardan oluşan iki bölümlük bir anketten elde edildi. BULGULAR: Gebelik öncesinde relaps oranı ortalaması 0,25 iken postpartum 1-3 ayda relaps oranı ortalaması 0,42 olarak elde edildi(p=0,009). Gebelik boyunca giderek atak oranının azaldığı, üçüncü trimestırda en düşük seviyede olduğu görüldü ancak gebelik öncesi relaps oranı ile gebelik boyunca relaps oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,050). Prekonsepsiyonel dönemde atak geçiren hastalarda postpartum dönemde atak görülme oranı yüksek bulunmuştur (p=0,001). MS öncesi ve sonrası gebelikler için yardımcı üreme tekniği kullanımı, çoğul gebelik oranı, gebelik ve doğum komplikasyonları, term/preterm doğum oranı ve doğum sonrası kuvöz ihtiyacı iv gelişmesinde anlamlı farklılık bulunmadı (p'ler sırasıyla 0,248, 0,713, 0,317, 0,083, 0,135 , 0,644). Sadece MS sonrası gebeliklerde küretaj oranı MS öncesi gebeliklere oranla daha yüksek bulundu ( p=0,029). KIS öncesi gebeliği olanların ortalama KIS başlangıç yaşı 8000,86 ± 1866,68 gün , KIS öncesi gebeliği olmayanların ortalama KIS başlangıç yaşı 11278,62 ± 3882,82 gün olarak hesaplanmıştır (p= <0,001).Gebelik geçiren MS'li kadınların EDSS-6'ya ulaşma süresi gebelik geçirmeyenlere göre daha uzun saptandı(p=0,029). Gebelik geçirenlerle hiç gebelik geçirmeyenlerin RRMS'ten SPMS'e ulaşma süreleri arasında anlamlı fark saptanmadı p: 0,940). SONUÇ: MS'lilerde gebelik boyunca atak oranı azalarak gider ve gebeliğin üçüncü ayında minimuma iner , postpartum ilk 3 ayda ise tekrar pik yapar. Gebeliğin EDSS-6'ya ulaşmada koruyucu etkisi tespit edilmişken SPMS'e ulaşmada etkisi saptanmamıştır. MS öncesi ve sonrası gebelikler için yardımcı üreme tekniği kullanımı, çoğul gebelik oranı, gebelik ve doğum komplikasyonları, term/preterm doğum oranı ve doğum sonrası kuvöz ihtiyacı gelişmesinde anlamlı farklılık bulunmadı. MS gebelik için engel değildir, komplikasyonlarda artış görülmez ancak hastalık kontrol altında olmalı ve hastalar gebelik boyunca ve peripartum dönemde yakın takip edilmelidir Anahtar Kelime: Multiple Skleroz, gebelik ,relaps,prognoz