Multiple skleroz ile PARP-1 geni arasındaki ilişkinin araştırılması

Multiple skleroz (MS), genç yaşlardaki engelliliğin önemli bir nedenidir. Vakaların büyük kısmı relaps ve remisyonlarla (RRMS) seyreden formda başlamakla birlikte ilerleyen dönemde sekonder progresif (SPMS) forma dönüşebilmektedir. Ataklar için çeşitli farmakolojik tedavi seçenekleri mevcuttur; fakat progresyon sürecinde bu tedavilere yanıt oldukça kısıtlıdır. Progresyona geçişte santral sinir sistemi (SSS) inflamatuvar karakterinin de değiştiği gösterilmiş ve progresyon patogenizinin ataklardan farklı olduğu fikri öne sürülmüştür. Poli (ADP-riboz) polimeraz-1 (PARP-1); gen ekspresyonu, hücre ölümü ve DNA onarımı gibi hücresel süreçte görevli bir enzimdir ve otoimmün-otoinflamatuvar yolaklardaki etkinliği de birçok çalışma ile bildirilmiştir. Çalışmamızda inflamatuvar bir hastalık olan MS ile PARP-1 geni ilişkisinin araştırılması hedeflenmiştir. Çalışma grubu 123 MS hastası ve 168 sağlıklı kontrolden oluşturuldu. PARP-1 genine ait, protein düzeyi ve fonksiyonu üzerine muhtemel etkisi olabilecek rs1136410 missense polimorfizmi, rs7527192 promotör bölge polimorfizmi ve rs8679 3'UTR polimorfizmi PCR-RFLP yöntemi ile çalışıldı. Hasta ve kontrol grupları ve klinik alt gruplar arasında; genotip ve allel frekansı dağılımları, haplotip dağılımları, otozomal dominant (OD) ve otozomal resesif (OR) kalıtım modeline göre ilişkilendirme analizleri gerçekleştirildi. rs1136410 ve rs8679 ile MS arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı. rs7527192 CC genotipinin SPMS hastalarında kontrollere kıyasla istatiksel olarak anlamlı şekilde arttığı saptandı. OD kalıtım modeline göre SPMS hastalarında CC genotipinin sağlıklı kontrollere göre istatiksel olarak anlamlı şekilde arttığı saptandı. EDSS skoru >3-6 olanlarda CC genotipi ve C allel frekansının sağlıklı kontrollere göre istatiksel olarak anlamlı şekilde arttığı saptandı. EDSS skoru >3-6 arasında olan grubun ≤3 ve ≥6 olanlara kıyasında C allel frekansının istatiksel olarak anlamlı şekilde arttığı saptandı. PARP-1 geni promotor bölge varyantı rs7527192, PARP-1 ekspresyonunu etkileyerek SPMS'de progresyon mekanizması üzerinde etkili olabilir. PARP-1'in inflmazom yolağı aktivitesini arttırarak, süreklilik kazanan bir doğal immün yanıta neden olabileceği düşünülmüştür. Bu noktada PARP-1 inhibitörlerinin oldukça kısıtlı tedavi seçeneği bulunan SPMS'de umut vadedici bir tedavici seçeneği olabileceği göz önünde bulundurularak yapılacak ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.