Müzik eğitiminde dijital okuryazarlık

Günümüzde teknolojik gelişmelerin ışığında tecrübe ettiğimiz dijital yaşam yalnızca kullanılan araç-gereci değil okuryazarlık kavramını da geliştirmiş ve çeşitli türlerini ortaya çıkarmıştır. Bu türler arasında günümüz teknolojisiyle birlikte popülerlik kazanan dijital okuryazarlık, teknoloji aracılığıyla doğru ve güvenilir bilgiye ulaşma, kullanma, anlama, sorun çözme becerilerini ifade ettiğinden birçok araştırmaya konu olmaya başlamıştır. Bu araştırmalar farklı alanlarda olduğu gibi eğitim alanında da araştırılmaya başlanmıştır. Eğitim alanında farklı branşlardaki öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeylerinin araştırıldığı çalışmaların olduğu fakat müzik eğitimi alanındaki akademisyenlerin dijital okuryazarlık düzeylerinin araştırılmadığı göze çarpmaktadır. Bu araştırmada, müzik eğitimi alanında görev yapan akademisyenlerin dijital okuryazarlık yeterliklerinin incelenmesi, müzik eğitiminde dijital okuryazarlığın yeri ve öneminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında 36 farklı üniversitenin Eğitim Fakültesi Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda görev yapmakta olan 150 akademisyen oluşturmaktadır. Araştırmada karma yöntem tercih edilmiş olup nicel veriler Acar (2015) tarafından geliştirilen Dijital Okuryazarlık Değerlendirme Ölçeği ile, nitel veriler ise, yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS 26.0 paket programı aracılığıyla gerekli istatistiksel analizler gerçekleştirilerek yorumlanmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında akademisyenlerin dijital okuryazarlık yeterlik düzeyleri cinsiyet, hizmet yılı, yaş, öğrenim düzeyi, akademik unvan, günlük internet kullanım süresi, günlük dijital araç kullanım süresi ve en sık kullanılan dijital araç değişkenlerine göre incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre, müzik eğitimi alanındaki akademisyenlerin dijital okuryazarlık yeterlik düzeylerini "tam yeterli" düzeyde değerlendirdikleri belirlenmiştir. Akademisyenlerin dijital okuryazarlık düzeylerinin ölçeğin bütünü için elde edilen değerler açısından; cinsiyet değişkenine göre farklılık göstermediği ancak ölçek boyutları açısından analiz edildiğinde temel araç ve ortam bilgisi alt boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği, hizmet yılı değişkenine göre farklılık göstermediği ancak dijital kimlik yönetimi alt boyutunda anlamlı farklılığın bulunduğu, yaş değişkenine göre farklılık göstermediği ancak bağlamsal kullanım alt boyutunda anlamlı farklılık olduğu, günlük internet kullanım süresi değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediği ancak bağlamsal kullanım alt boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği, en sık kullanılan dijital araç değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediği ancak temel araç ve ortam bilgisi alt boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği, öğrenim düzeyi, akademik unvan ve günlük dijital araç kullanım süresi değişkenlerine göre anlamlı bir farkın olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Akademisyenlerin müzik eğitiminde dijital okuryazarlığın yeri ve önemi konusunda; müzik eğitimi alanında dijital okuryazar olmanın çok gerekli olduğu, akademisyenlerin dijital okuryazarlığın gerektirdiği bilgi ve donanıma sahip olmalarının gerektiği, dijital okuryazar olmanın müzik eğitimi sürecine eğitim-öğretim, eğitimci ve öğrenci açısından; nitelikli ders planlama, farklı öğretim imkanları sunma, aktif öğrenme, doğru bilgiye ulaşım imkanı, bilgide derinlik ve kalıcılık sağladığı, derste uygun materyaller kullanma, online platformlardan ders ve toplantılar oluşturabilme, dijital materyaller kullanarak zevkli ve kalıcı hale getirme, uzaktan tez yönetme konularında önemli olduğu, akademik yayınları takip etme, veri tabanları ve dijital kütüphanelere ulaşma konusunda katkı sağladığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dijital okuryazarlık, müzik eğitimi, akademisyen, müzik eğitiminde dijital okuryazarlık.