Müzik öğretmenliği lisans programı öğrencilerinin "özel öğretim yöntemleri" derslerinde kazandıkları yeterliklerin "öğretmenlik uygulaması"nda kullanım açısından değerlendirilmesi

Bu araştırmanın amacı; Eğitim Fakülteleri Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümleri Müzik Eğitimi Anabilim Dalları ?Özel Öğretim Yöntemleri? dersi eğitim sürecinin mevcut durumunu saptamak ve ?Öğretmenlik Uygulaması?na ne ölçüde hazırlayıcı olduğunun araştırılarak, sonuçlar doğrultusunda bu dersin daha işlevsel bir yapıya ve işlerliğe kavuşturulmasına katkıda bulunmaktır.Araştırmanın yürütülmesinde betimsel yönteme dayalı bir desen kullanılmıştır. Araştırma, Eğitim Fakülteleri Müzik Eğitimi Anabilim Dalları'nda 2006-2007 eğitim-öğretim yılında görev yapan ve ?Özel Öğretim Yöntemleri I-II? derslerini yürütmekte olan öğretim elemanlarından ve 2006-2007 eğitim-öğretim yılında üniversitelerin Eğitim Fakülteleri Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümleri Müzik Eğitimi Anabilim Dalları'nda ?Özel Öğretim Yöntemleri I? ve ?Özel Öğretim Yöntemleri II? derslerini almış olan son sınıf öğrencilerinden oluşturulan örneklem üzerinden yürütülmüştür. Araştırmada müzik öğretmeni yetiştiren kurumlardaki ?Özel Öğretim Yöntemleri I ve II? derslerinde kazanılan yeterliklerin ?Öğretmenlik Uygulaması?nda değerlendirilmesine yönelik olarak Müzik Eğitimi Anabilim Dalları son sınıf öğrencilerinin görüşlerine ve uzman kişilerin gözlemlerine dayalı bir değerlendirme modeli geliştirilmiştir. Ardından uygulama boyutlarının niteliği dört ay süren bir uygulama süreciyle belirlenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda ?Özel Öğretim Yöntemleri I ve II? derslerinin içeriği, işlenişi ve işlevselliği, ?Öğretmenlik Uygulaması? dersindeki etkinliği ve müzik öğretmenliği mesleğine ne ölçüde hazırlayıcı olduğuna ilişkin öğrenci görüşleri ve ?Öğretmenlik Uygulaması?ndaki gözlemler önce ayrı ayrı, daha sonra birbirleriyle olan ilişkileri bakımından değerlendirilmiştir.Çalışmada örneklemi oluşturan Müzik Eğitimi Anabilim Dallarının belirlenmesinde anabilim dallarının hizmet yılları göz önünde tutularak üç grup oluşturulmuştur. Birinci grupta 15 yıl ve üzerinde hizmet vermekte olan Müzik Eğitimi Anabilim Dalları, ikinci grupta 11-14 yıllık MüzikiiEğitimi Anabilim Dalları ve üçüncü grupta ise; ?Özel Öğretim Yöntemleri? dersinin öğretmenlik mesleğine doğrudan hazırlayıcı bir ders niteliğinde olması göz önünde bulundurularak; en az dört yıl mezun vermiş olan ve kuruluşundan 7 ila 10 yıl geçmiş olan Müzik Eğitimi Anabilim Dalları alınmıştır.Araştırmada ele alınan problemlere ilişkin veriler, ?Özel Öğretim Yöntemleri I ve II? dersinin öğretim programına yönelik görüşler ve değerlendirme modeli geliştirilmesi için uzman görüşlerine yönelik yapılandırılmış ?Görüşme Formu?, son sınıf öğrencilerinin ?Özel Öğretim Yöntemleri I ve II? derslerine ilişkin görüşlerinin alınmasına yönelik ?Anket formu?, sözü edilen derslerin uygulama sürecini kapsayan ?Öğretmenlik Uygulaması? dersine yansımalarının değerlendirilmesine yönelik ?Gözlem Formu? ve ?Günlük Plan İnceleme Formu? yoluyla elde edilmiştir.Elde edilen verilerin istatistiksel çözümlemeleri için SPSS paket programı içerisindeki çeşitli istatistiksel çözümleme tekniklerinden yararlanılmış ve frekans (f ), yüzde (%), aritmetik ortalama (?), standart sapma (ss) ve sayılabilir verilerden oluşmuş değişkenlerin test edilmesinde Ki-Kare testi uygulanmıştır. Ölçülebilir değişkenlere Shopiro Wilk normallik testi uygulanmış ve değişkenlerin normal dağılım göstermediği saptanmıştır (p>0,05). Bu nedenle, parametrik olmayan testlerden Kruskall-Wallis, varyans analizi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi olarak 0,05 seçilmiştir.Araştırmada yapılan çözümlemeler sonucunda, ?Özel Öğretim Yöntemleri I ve II? derslerinde edinilen bilgilerin müzik öğretmeni adayları tarafından istendik biçimde davranışa dönüştürülemediği, müzik öğretim yöntemlerinin gerektiği kadar öğrenilemediği, ancak müzik öğretmeni adaylarının müzik öğretimi konusunda kendilerini yeterli buldukları halde ?Öğretmenlik Uygulaması?nda yeterli olmadıklarının görüldüğü, uygulama sırasındaki derslerin planlanma aşamasında yeterli özenin gösterilmediği sonucuna ulaşılmıştır.Bu bulgulardan; müzik öğretmeni yetiştiren kurumlarda uygulanmakta olan ?Özel Öğretim Yöntemleri I ve II? derslerinin öğretim programının gözden geçirilmesi, düzenlenmesi ve geliştirilmesinin önemine dikkat çekilerek, konu ile ilgili çalışmalar yapılması hususunda önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Müzik eğitimi, özel öğretim yöntemleri, öğretmenlik uygulaması, müzik öğretim yöntemleri.