Narkolespi ile ilişkili olabilecek gen polimorfizmlerinin araştirilmasi

Narkolepsi; gündüz aşırı uyku eğilimi, katapleksi, halüsinasyon, uyku paralizi, SOREMP görülmesi ve bölünen gece uykuları ile karakterize olan kronik nörolojik bir uyku bozukluğudur. Prevalansı %0,002-0,18 arasında olup, farklı populasyonlarda değişklik göstermektedir. Çalışmalar narkoleptiklerin 1.derece akrabalarında, narkolepsi oluşma riskinin normal populasyondan (10-40 kat) fazla olduğunu gösterirken, diğer yandan ise düşük konkordanslı monozigotik(MZ) ikizler rapor edilmiştir. Bu çalışmalar narkolepsinin etiyolojisinde çevresel ve genetik faktörlerin kompleks etkileşimlerinin yattığını göstermektedir. Narkolepsinin patofizyolojisinin hala bilinmemesine rağmen, köpek türlerindeki narkolepsi etiyolojisinde hipokretin reseptör-2 gen mutasyonunun rol oynadığını gösterilmiştir. İnsan narkolepsisinde böyle bir mutasyona rastlanılmamıştır fakat, beyin omurilik sıvısında (BOS) hipokretin seviyelerinin ve hipokretin üreten nöronların spesifik olarak sayılarının azaldığı bulunmuştur. Bilinen bir diğer bulgu, katapleksili narkolepsi ile HLA DQB1*0602 alt tipi arasındaki ilişkidir. Bu çalışmada, son zamanlarda artan assosiyasyon çalışmaları sonucu narkolepsiye yatkınlık ilişkisi saptanan karnitin palmitoiltransferaz 1B (CPT1B) genindeki polimorfizmler ve mutasyonlar araştırılmıştır. CPT1B ezimi kalp ve iskelet kasında gerçekleşen uzun zincirli yağ asidlerinin beta-oksidasyonunun kontrolündeki anahtar enzimdir. İlişkili Tek Nükleotid Polimorfizm (SNP) bölgeleri ve CPT1B'nin okunan tüm ekzonları ve ekzon intron sınırları PCR ile çoğaltılarak DNA dizi analizleri yapıldı. Otuz hasta ve 50 sağlıklı birey ile çalışıldı ve 13 SNP saptandı. Bazı ekzonlarının dizi analizleri hem olgu hemde kontrol grubunda gerrçekleştirildi.İlgili SNP'ler ve gendeki diğer SNP'lerin genotipik ve allelik frekansları hesaplandı. Ayrıca katapleksisi bulunan ve bulunmayan narkolepsi hastalarında HLA DQB1*0602 alt tipinin bulunup bulunmadığı yine PCR yöntemi ile araştırıldı. Katapleksili narkolepsi hastalarında HLA DQB1*0602 pozitifliği %90.9 olarak bulunurken, kontrol grubunda bu oran %14 olarak bulundu.