NATO'nun uluslararası/bölgesel güvenlik mimarisine katkıları: Kriz yönetimi/ Kosova örneği

Bu çalışmanın teorik kısmında ''insani güvenlik'' bilhassa ''insani müdahale kavramı'' üzerinde durulmuştur. Değişen uluslararası ortamın NATO'nun misyonunu doğrudan etkilemesi yanında dönüşümünü de zorunlu kılmıştır. Örgüt içerisinde dönüşüm gerçekleştirirken aynı zamanda genişleme ile birlikte derinleşmede gerçekleşmiştir. Böylece NATO bölgesel güvenlik örgütü misyonunu uluslararası güvenlik örgütü misyonuyla güncellemiştir. Değişen uluslararası ortamda tehdit kavramının içeriği de genişlemiş ve NATO yüklendiği sorumluluk kapsamında belli noktalarda müdahalelerde bulunmuştur. Balkanların çok etnisiteli yapısı bölgede yaşanan etnik temizliğe kadar ulaşan birtakım sorunlar nedeniyle uluslararası örgüt müdahalesini zorunlu kılmıştır. Uluslararası güvenliği sağlamakla sorumlu BM'nin bu bağlamda gereken reaksiyonu göstermemesi ve müdahale noktasında yetersiz kalması, NATO'nun uluslararası ortamda en çok konuşulan Kosova müdahalesini gerçekleştirmesine neden olmuştur. ''İnsani müdahale'' gerekçesiyle uygulanan Kosova müdahalesi BMGK onayı olmadan NATO'nun gerçekleştirdiği ilk alan dışı müdahaledir. NATO'nun gerçekleştirdiği alan dışı müdahalede BMGK onayı teamülen aranırken, BM bu anlamda tıkanık bir sisteme sahiptir. BM'de bulunan beş daimî üyenin veto hakkı sebebiyle karar sürecinde kilitlenmeler yaşanmaktadır. NATO'nun alan dışı bölgelere BMGK kararı olmaksızın müdahale etmesi, NATO'yu uluslararası güvenlik konularında aktif bir aktör haline getirmiştir. BMGK onayı olmadan gerçekleştirdiği alan dışı müdahaleler BM'nin yapısında birtakım tartışmalara sebep olmuştur. Bu müdahalenin BM tarafından sorgulanmasına sebep olmasının yanında uluslararası ilişkilerde anlaşmazlık yaşanmasına sebep olan durum ise BMGK onayı alınmadan gerçekleştirilen bir müdahale olmasıdır.