Bağdat Paktı'nin doğası ve Türkiye'nin Ortadoğu politikası

Bu betimleyici tezin amacı, İkinci Dünya Savaşı'nın bitiminden 1960'a kadar olan dönemde, Sovyetler Birliği'nin yayılmasını engellemek amacı ile Batı dünyasının insiyatifiyle kurulan Bağdat Paktı'nın yapısını bu dönemdeki Türk Dış Politikası'nın Ortadoğu açılımını da değerlendirerek analiz etmektir. İkinci Dünya Savaşı sonunda Türkiye'nin geleneksel Rus tehdidi algısı tekrar ortaya çıkmıştır. İki kutuplu bir dünya şekillenirken, Türkiye'nin durumu Batı'nın tehdit algısıyla birebir örtüşmüştür ve Batı ile işbirliği 1952 yılında NATO'ya girmesi ile doruğa ulaşmıştır. NATO üyesi olma karşılığında, Türkiye Batı'nın Orta Doğu'da kuracağı güvenlik örgütlerine katılma sözü vermiştir. 1955'de ABD'nin insiyatifiyle oluşan "Kuzey Kuşağı" stratejisi bu politikaların bir devamı niteliğindedir. Bu tez Bağdat Paktı'nın hedeflerini, genişleme çabalarını ve çöküşünü, paktın zayıflıkları, üye olmayan ülkelerin tepkisi ve Orta Doğu'da süper güçler arasındaki rekabet itibariyle irdelemektedir. Türkiye, Batı dünyasındaki önemini arttırmak amacıyla, bölgede aktif bir rol oynamış ve söz verdiği üzere Bağdat Paktı'nın kurucu üyelerinden biri olmuştur. Ancak, sonunda, Türkiye Batı yanlısı politikaları nedeniyle bölgede yalnızlaşmıştır. Sovyetler Birliği ise Paktı'a rağmen Orta Doğu'ya "anti-emperyalizm" ve "barış içinde beraber yaşama" söylemlerinden faydalanarak nüfuz edebilmiştir ve bölgeyi radikalleştirebilmiştir. Batılı güçler ise Soğuk Savaşın bahsedilen döneminde Ortadoğu'nun istikrarsız ve kaygan zemininde zorluklarla karşılaşmış ve bekledikleri siyasaları üretememiştir.