Nitröz oksit/oksijen ile kombine uygulanan ajanların sedasyon etkinliklerinin değerlendirilmesi

Çocuk diş hekimliğinde kaygı, korku ya da davranış bozuklukları nedeniyle diş tedavileri gerçekleştirilemediğinde sedasyon uygulamalarına ihtiyaç duyulmakta ancak bazı olgularda ilaç uygulamasına rağmen istenilen düzeyde sedasyon elde edilememektedir. Bu araştırmada Nitröz Oksit/Oksijen (N2O/O2) sedasyonu altında diş tedavisi planlanan çocuklarda farklı ajanlarla yapılan oral premedikasyonun etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Çalışma; Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurul izni ve bilgilendirilmiş ebeveyn onayı alındıktan sonra 5-8 yaş arası, ASA I-II grubu, mental ve motor geriliği bulunmayan, en az iki seans diş tedavisine ihtiyacı olan, daha önce sedasyon veya genel anestezi uygulanmamış, diş tedavisine uyum göstermeyen (Frankl Davranış Skalası?3) çocuklar arasından randomize seçilen 60 çocuk üzerinde gerçekleştirilmiştir. Randomize olarak 4 eşit gruba ayrılan olgulara, gruplara uygun olarak; işlemden 1 saat önce oral 1 mg/kg hidroksizin hidroklorür süspansiyon (AtaraxÒ) (grup I, n=15), 15 dakika önce oral 0,7 mg/kg midazolam HCl (DormicumÒ) (grup II, n=15), 15 dakika önce oral 3 mg/kg ketamin hidroklorür (KetalarÒ)+0.25 mg/kg midazolam HCl (DormicumÒ) (grup III, n=15) verilmiştir. Tedavi srasında pulse oksimetre cihazı (TuffSATÒ, Datex-Ohmeda) ile periferik oksijen satürasyonu (SpO2), kalp atım hızı (KAH) ve bispektral indeks monitörü (BİS® XP, Aspect) ile BİS değerleri monitorize edilmiştir. Premedikasyon ardından tüm gruplara nazal maske ile % 40 N2O/ % 60 O2 uygulanmıştır. Kontrol grubunda (grup IV, n=15) oral premedikasyon uygulanmamıştır. Çocukların sedasyon derinliği Ramsay Sedasyon Skalası (RSS) ve Houpth Sedasyon Skalası (HSS) ile değerlendirilerek veriler 5 dakika aralıklarla kaydedilmiştir. Herhangi bir ölçüm zamanında RSS'nin (2, 3, 4, 5) olması ve tedavinin başarıyla gerçekleştirilmesi başarılı sedasyon, RSS'nin (1, 2) olması ve tedavinin güçlükle gerçekleştirilmesi orta derecede başarılı sedasyon ve RSS'nin (1) olması ve tedavinin gerçekleştirilememesi başarısız sedasyon olarak değerlendirilmiştir. İşlem bitiminde olguların kaygı, sedasyon düzeyleri, derlenme süreleri ile ebeveylerinin ve olguların tedaviden memnuniyetleri kaydedilmiştir.Çalışma bulgularımız değerlendirildiğinde tüm gruplarda ciddi bir komplikasyon ile karşılaşılmadan diş tedavisi işlemleri başarıyla tamamlanmıştır. Sedasyon başarısı; başarılı/ orta derecede başarılı/ başarısız olmak üzere aynı sıra ile grup I'de % 13,3/ 53,3/ 33,3, grup II'de % 54/ 20/ 26, grup III'te % 33,3/ 33,3/ 33,3, grup IV'te % 6,7/ 60/ 33,3 olarak saptanmıştır. BİS değerleri açısından BİS sensörü takıldığı anda, N2O/O2 grubunundaki olguların uyanık, en derin uyuyan grubun ise ketamin hidroklorür+midazolam HCl grubu olduğu saptanmıştır. Bispektral indeks ile RSS skorları arasındaki korelasyon değerlendirildiğinde, sonuçların % 65 oranında örtüştüğü saptanmış diş hekimliği sedasyon uygulamalarında BİS kullanımının, sedasyon güvenliği sınırlarını arttırdığı bulgulanmıştır. Houpth sedasyon skalası ve RSS sonuçları değerlendirildiğinde, en etkili ilacın 0,7 mg/kg midazolam HCl olduğu saptanmıştır.Diş tedavileri planlanan çocuklarda N2O/O2 sedasyonu öncesi oral premedikasyon amacıyla 0,7 mg/kg dozunda uygulanan midazolam HCl'nin, 3 mg/kg ketamin hidroklorür+0,25 mg/kg midazolam HCl ve 1 mg/kg hidroksizin hidroklorüre göre daha etkin sedasyon sağladığı kanısına varılmıştır.