Obezite tedavisinde kullanılan bazı ilaçların kolorektal kanser gelişiminde etkili hedef genlerin üzerindeki etkisinin belirlenmesi

Dünya nüfusunun üçte biri aşırı kilolu veya obez olarak sınıflandırılmaktadır. Kentleşme ile artan hazır gıdaların tüketiminin fazlalaşmasıyla birlikte kişilerin diyeti ile aldığı kalori miktarı ve harcanan enerji arasında ters bir orantı ortaya çıkmaktadır. Vücutta aşırı yağ birikimi ve olumsuz metabolitlerin artması ile çeşitli hastalıklara neden olur. Artan yağlanma kolon ve rektum olmak üzere diğer kanser çeşitlerinin oluşmasına sebep olmaktadır. Kanser çeşitli sebeplerden kaynaklanarak hücrelerin kontrolsüz çoğalması, hücre döngüsü sürecinde görev alan tamir mekanizmalarının hasarı algılayamaması ile kontrolsüz çoğalan hücrelerin normal hücreler gibi işlevini yerine getirememesi sonucu oluşan hücre topluluğudur. Hücrelerde meydana gelen işlev bozukluğunun kaynağı genlerin ekspresyon miktarlarının değişmesi ve baskılanması ile oluşur. Hücrelerde bu düzeni sağlayan tümör baskılayıcı genler ve protoonkogenlerin mutasyon veya çevresel kaynakların etkisi sonunda ekspresyon miktarı değişir. Bu değişim sonucunda tümör baskılayıcı genlerin ekspresyonu baskılanarak anormal hücrelerin apoptoza gitmesi gerekirken hücrenin apoptoza gitmesi engellenir. Bunun sonucunda hücreler kontrolsüz ve anormal şekilde çoğalırlar. Protoonkogenler hücre döngüsünde ve hücresel işlevlerde görev alırlar. Mutasyon ve çevresel etkiler sonucunda onkogenlere dönüşerek hücrelerin hata sonucu bölünmesini engellemek yerine hücrelerin anormal şekilde bölünmesine sebep olurlar. Kolorektal kanser hücre hatlarını kullandığımız bu çalışmada obezite tedavisinde kullanılan ilaçlar olan orlistat ve semaglutidenin kolorektal kanser hücre canlılığını nasıl etkilediğini ve bazı tümör baskılayıcı ve onkogenlerin ekspresyon düzeylerini ne şekilde etkilediğini ortaya koyduk. Bu amaç doğrultusunda, hücre canlılığı MTT testi ile ve gen ekspresyon analizleri qRT-PCR ile belirlendi. Elde edilen bulgulara göre, yüksek konsantrasyonlarda kullanılan orlistat hücre canlılığını azaltırken, semaglutidenin hücre canlılığı üzerinde anlamlı bir değişiklik oluşturmadığı gözlemlendi. Ayrıca, kullanılan ilaçların kolorektal kanser hücre hatlarında tümör basılayıcı ve onkogenlerin ekspresyon profillerinde değişikliğe neden olduğunu ortaya koyduk.