Öğretimde mizahi kavramaya dayalı bir materyal geliştirme çalışması: Bilim karikatürleri

Bu çalışmanın amacı öğretimde mizahi kavramaya dayalı bir materyal (bilim karikatürleri) geliştirmek ve `bu materyal ile yapılan öğretim ile düz anlatım yönteminin, öğrencilerin başarıları, biyoloji dersine yönelik tutumları ve biyoloji dersindeki motivasyonlarına yönelik etkileri nelerdir?' sorusuna cevap aramaktır. Bu amaca ulaşmak için öncelikle geniş bir literatür taraması yapılmış ve espriler, normal karikatürler ve bilim karikatürlerini yorumlamada kullanılabilecek bir mizahi kavrama mekanizması geliştirilmiştir. Bu mekanizmaya dayalı olarak hazırlanan öğretim materyalinin düz anlatım metodu ile kıyaslanabilmesi amacıyla ön test-son test kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Araştırmada örneklem yerine çalışma grupları tercih edilmiştir. Buna göre kontrol grubunda 28 öğrenci yer alırken deney grubunda 27 öğrenci yer almıştır. Araştırma `Bir bilim olarak biyoloji' ve `Ekoloji - Dünya ortamı ve canlılar' ünitelerini kapsayacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında veri toplamak amacıyla başarı testleri, tutum ölçeği, motivasyon ölçeği ve yapılandırılmış mülakatlar kullanılmıştır. Başarı testleri ve ölçeklerden elde edilen sonuçlar t testleri, frekans ve yüzde dağılımları ile kıyaslanmıştır. Çalışma sonucunda bilim karikatürleri ile yapılan öğretim öğrencilerin başarılarını, biyolojiye yönelik tutumlarını ve motivasyonlarını düz anlatım metoduna göre anlamlı ve pozitif oranda arttırmıştır. Ayrıca öğrenciler bilim karikatürleri ile yapılan öğretim hakkında `eğlenceli-zevkli', `görsel', `kalıcılılığı yüksek', `derse katılım yüksek', `yapılandırmacı', `yaratıcı' şeklinde görüşler bildirmişlerdir. Araştırma sonunda bundan sonraki aşamada yapılabilecek çalışmalar ile ilgili olarak önerilere yer verilmiştir.