Okul çağı çocuklarında uyku bozukluklarının ve tükürük parametrelerinin diş çürüğü ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Diş çürüğü, dünya çapında çocuklarda prevalansı en yüksek hastalıklardan biridir. Diş çürüğünün oluşabilmesi için gerekli temel faktörlerin yanında tükürük yapısı, konakla ilgili faktörler, diyet alışkanlıkları, oral hijyen alışkanlıkları gibi ikincil faktörler de oldukça etkilidir. Bu çalışmanın amacı, okul çağındaki çocuklarda ileri düzey çürükler ve periodontal durum ile tükürük akış hızı, pH, tamponlama kapasitesi, melatonin, kortizol, IL-6, TAS, TOS, OSİ seviyesi ve uyku problemleri ile arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Çalışmamızda ileri düzey çürükleri (ICDAS kodu 5 ve 6) bulunan, 6-12 yaş arası 39 çocuk (17 kız, 22 erkek) çalışma grubuna, çürüksüz veya başlangıç ile orta düzey çürükleri (ICDAS kodu 0, 1, 2, 3, 4) bulunan 6-12 yaş arası, 34 çocuk (20 erkek, 14 kız) kontrol grubuna dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan tüm çocukların dmft indeksi skoru, plak indeksi skoru, gingival indeks skoru ve sondalamada kanama indeksi skoru kaydedilmiştir. Tükürük akış hızı, Ph, tamponlama kapasitesi, melatonin, kortizol, IL-6, TAS, TOS, OSİ düzeylerinin ölçülmesi amacıyla tüm çocuklardan uyarılmamış tükürük örneği toplanmıştır. Uyku problemlerinin değerlendirilmesi için çocukların ebeveynlerine Çocuklar İçin Uyku Bozukluğu Ölçeği (ÇUBÖ) uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 programı kullanılmıştır. Niceliksel verilerin karşılaştırılması için normal dağılım gösteren parametrelerin iki grup arası karşılaştırmalarında Student t testi, normal dağılım göstermeyen parametrelerin iki grup arası karşılaştırmalarında Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Çalışma grubunun dmft ve çürük sayısı, kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Çalışma grubunun gingival ve sondalamada kanama indeksi skoru kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı ölçüde daha yüksek bulunmuştur (p < 0.05). Çalışma ve kontrol grubu arasında plak indeksi skoru, ÇUBÖ skoru, tükürük pH, akış hızı, tamponlama kapasitesi, melatonin, kortizol, IL-6 düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Çalışmamızın sonucunda çocuklarda ÇUBÖ skorları, tükürük parametreleri ve ileri düzey diş çürükleri arasında anlamlı ilişki bulunmamış olsa da uyku bozukluklarının, sirkadyen ritme sahip tükürük salgısınının fiziksel ve kiyamsal yapısına olan etkilerinin ortaya konulması, biyolojik saatin düzenlenmesini sağlayan ve önemli bir antioksidan olan melatoninin diş çürükleri açısından koruyucu etkisinin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi, ayrıca sirkadyen ritim değişikliklerinden etkilendiği düşünülen tükürük kortizol, IL-6, TAS, TOS, OSİ değerlerinin diş çürükleri için risk faktörü olup olmadığının daha iyi anlaşılması için bu alanda daha büyük örneklem sayısı ve farklı yaş grupları ile gerçekleştirilecek çalışmalara ihtiyaç vardır.