Okul müdürlerinin yönetsel süreçlere ilişkin öğrenme pratikleri: Nitel bir çözümleme

Günümüzde okul başarısının sağlanması ve artırılmasında müdür çok önemli bir etken olarak görülmektedir. Okulların başarısı ve mükemmelliğinin okul yöneticilerine bağlı olduğu söylenebilir. Eğitim sistemi içerisinde okul müdürlerinin oynadığı kritik rol, eğitim kurumlarının etkinliğini ve başarısını doğrudan etkileyen önemli bir faktördür. 'Etkili Okul'' kavramıyla birlikte ise çocuğun akademik başarısında okul müdürünün etkisinden bahsedilmeye başlanmıştır. 2000'li yılların başından itibaren alanda popülerliği giderek artan okul liderliği kavramı ile beraber, okul müdürünün yönetsel davranışlarının birçok liderlik kuramıyla açıklanmaya başlanmasına rağmen müdürün en önemli görevi elbette öğretim liderliğidir. Bununla birlikte kültür değişimini sağlayan, çocuğa kültür aşılayan ve çocuğu sosyalleştiren, toplumun insan gücü ihtiyacını karşılayan en önemli kurum okuldur. Okul yönetiminin görevi de bu noktada okulu amaçlarına uygun olarak etkili ve verimli bir şekilde yönetmek olduğuna göre okul müdürlerinin nasıl seçildiği, atandığı ve görevleri sırasında nasıl geliştikleri üzerine yapılan çalışmalar büyük bir öneme sahiptir. Bu araştırma, okul müdürlerinin, okul müdürlüğünü nasıl öğrendiğine odaklanmaktadır. Araştırmanın amacı, okul müdürlerinin göreve başladıktan sonra yönetsel süreçlere ilişkin öğrenme kaynaklarının neler olduğunu, bu doğrultuda hangi öğrenme pratiklerine başvurduklarını kendi görüşlerine dayalı olarak ortaya koymaktır. Araştırma, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Zonguldak ilinde resmi okullarda görev yapan okul müdürleriyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunun 4 okulöncesi, 8 ilkokul, 8 ortaokul ve 5 lise kademesinde görev yapan müdür olmak üzere toplam 25 kişiden oluştuğu söylenebilir. Araştırmaya katılan okul müdürlerinin seçiminde öncelikle gönüllü olarak katılmak isteyen okul müdürleri arasından kademe dağılımı ve görev yapılan ilçe/bölge dikkate alınarak maksimum çeşitlilik göz önünde bulundurulmaya çalışılarak belirlenmiştir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomonoloji) deseni kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma verileri, araştırmaya katılan okul müdürleriyle yapılan yüz yüze ve çevrimiçi görüşme yoluyla toplanmış, verilerin analizinde, içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ortaya çıkan bulgular arasında; okul müdürlerinin yönetsel süreçleri öğrenmelerinde tecrübeli müdürlerin çok önemli bir yer tuttuğu görülmektedir. Okul müdürlerinin müdürlüğe atandıklarını öğrendiklerinde heyecan, korku, endişe, mutluluk ve gurur duygularını yaşadıkları araştırma kapsamında elde edilen bulgular arasındadır. Bunun yanında okul müdürlerinin göreve başladıktan sonra en çok personel ile iletişim, fiziki ve finansal konularda zorluk çektikleri anlaşılmaktadır. Okul müdürlerinin ayrıca yönetsel süreçleri öğrenmelerinde okul paydaşlarının ve çağımızın getirdiği sosyal medya hesapları ve kanallarının da yer almaya başladığı görülmektedir. Dolayısıyla okul müdürlerinin öğrenmeleri için planlama yapılırken tecrübeli müdür ve sosyal medya etkenleri gibi önemli sayılabilecek etkenleri eğitimlerde dikkate alarak planlama yapılmasının, okul müdürlerinin mesleki gelişiminde daha etkili olacağı araştırma kapsamında önerilmektedir.