Olgun örgütlerde iç girişimciliğin canlandırılmasında örgütsel zekânın rolü

Örgütlerin hayatlarındaki artan rekabet olgusu ve çıktı sundukları müşteri kitlesinin tercihlerindeki değişimler, örgütlerin kendilerini yenilemelerini zorunlu kılan sebeplerdendir. Örgütler kendilerini yenileyemedikleri sürece, tıpkı bir mamulün yaşam eğrisindeki gibi ömürleri sona erecektir. Tam tersine, yenilik faaliyetini içinde barındıran iç girişimcilik ise örgütü geleceğe hazırlayacak ve ayakta tutacak dinamizmi ona sunacaktır. Örgütlerin yaşamları çeşitli evrelerden oluşmaktadır ve olgunluk evresi de bunlardan birisidir. Örgütün olgunluk evresinin belirleyicileri; sektörün olgunluk evresine geçmiş olması, örgütteki çalışan sayısı, örgütün yaşı, büyüklüğü, büyüme oranı, satış oranları, merkezileşme derecesi, verimlilik ve nakit yapısı gibi kriterlerden oluşmaktadır. Örgütler için olgunluk evresini takip eden aşama 'yenilenme' ya da 'çöküş' aşamalarıdır. Bu çalışmada, olgun örgütlerin yitirdikleri ileri sürülen iç girişimciliklerinin tekrar canlandırılmasında, örgütsel zekânın oynadığı rol incelenmiştir. Bu amaçla özel bir bankanın bölge müdürlüğü ve bölge müdürlüğüne bağlı 39 banka şubesindeki toplam 317 banka çalışanı üzerinde yapılan uygulama sonuçları, SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Çalışmada örgütsel zekâ ve iç girişimcilik değişkenleri arasındaki etkiler bir model yardımıyla incelenmiştir. Değişkenler arasındaki etkiler incelendiğinde, alan yazındaki araştırmalara benzer bulgulara ulaşılmıştır. Yapılan alan araştırmasının analizleri sonucunda, örgütsel zekânın iç girişimcilik üzerinde pozitif yönlü bir etkisi bulunduğu, bazı örgütsel zekâ ve iç girişimcilik boyutlarının demografik faktörlere göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Araştırmada literatürde yeteri kadar incelenmemiş olan örgütsel zekâ değişkeni ile iç girişimcilik değişkeni arasındaki ilişki ortaya konulmuş ve alan yazına katkı sağlayacak yeni ilişkiler tespit edilerek, gelecekte araştırma yapacak kişilere öneride bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Olgun Örgüt, Örgütsel Zekâ, İç Girişimcilik, Stratejik Yenilik