On dokuzuncu yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'nun eko - lojistik analizi: Kırım Muharebesi örneği

Ticari hayatta, tüketici ile tedarik merkezi arasındaki finansal kaynak ve bilgi akışına denk gelen lojistik kavramı, ondokuzuncu yüzyılın ortalarına kadar yaygın bir kullanım alanı bulamamıştır. Buna karşın lojistik kavramı, askeri anlamda da oldukça geniş bir alana hükmetmektedir. Literatürde savaş sanatı olarak da ele alınan sefer lojistiği, Osmanlı Devleti'nde kendisini esas olarak ikmal faaliyetlerinin organizasyonu olarak göstermiştir. Bu bağlamda Osmanlı Devleti'nin, Avrupa ve Asya'da varlık gösteren büyük imparatorlukların kitlesel çaptaki orduları nasıl seferber edebildikleri her zaman araştırmaya değer bir konu olmuştur. Kırım Muharebesi bu açıdan, Avrupa siyasi tarihinde yarattığı kırılma kadar, savaşan devletler açısından savaş lojistiği anlamında da köklü değişikliklerin yaşandığı bir dönüm noktası olmuştur. Bu çalışmada Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyıl sefer lojistiği ve bu bağlamda geliştirmiş olduğu ikmal organizasyonu, Kırım Muharebesi özelinde ele alınmaktadır. 21 Mayıs 1853'te Rus Devleti ile resmi ilişkilerin kesilmesiyle başlayan ve Osmanlı Devleti tarafından resmen savaş ilan edildiği 4 Ekim 1853 tarihine kadar geçen sürede gerçekleştirilen sefer hazırlıkları ile birlikte savaş süresince ikmal organizasyonlarını oluşturan sevkiyat, teçhizat, iaşe, ulaştırma – haberleşme, sağlık ve finansman faaliyetlerindeki gelişmeler tarihsel düzlemde incelenmektedir. Savaşa Osmanlı Devleti ile birlikte katılan müttefik orduların ikmallerinin gerçekleştirilmesini ve ilk dış borcun alınmasını da kapsayan bu süreç, Osmanlı Devleti açısından savaş lojistiği anlamında pek çok yeniliği de beraberinde getirmiştir. Anahtar Kelimeler: Kırım Muharebesi, Sefer Lojistiği, İkmal Faaliyetleri, Askeri Devrim.